به گزارش کارگروه امنیت سایبربان؛ فیساپ (FaceApp) نرمافزاری است که کاربران از طریق آن میتوانند بهراحتی چهره خود را در حالتهای متفاوت ببینند و با قرار دادن عکسی از خود در آن تصویر خود را جوانتر، پیرتر یا خندان کنند و از آن برای پروفایل حسابهای کاربری خود در شبکههای اجتماعی استفاده کنند. یکی دیگر از ویژگیهای این اپلیکیشن که طرفداران زیادی داشته و باعث سرگرمی بسیاری از کاربران شده، امکان تغییر چهره مردانه به چهره زنانه و برعکس است.
این نرمافزار توسط گروهی از برنامهنویسان روسی در سال 2017 تولیدشده و عملکرد آن بر پایهی الگوریتمهای یادگیرنده هوش مصنوعی بر مبنای شبکههای عصبی میباشد. ییرآسلاف گانچاروف (Yaroslav Goncharov) سرپرست تیم برنامهنویسی فیساپ گفته است فناوری جدیدی بر مبنای شبکههای عصبی بکار برده که قادر است تغییراتی واقعی و طبیعی را در چهرهی افراد ایجاد کند. تفاوت اصلی این نرمافزار با سایر نرمافزارهای موجود در این زمینه، واقعی بودن تصاویر تغییریافته است. برنامههای دیگر با گذاشتن فیلتر بر روی عکسها تنها به دنبال ایجاد تغییرات خندهدار روی چهرهی افراد هستند، ولی فیساپ اجزای مختلف صورت را اسکن کرده و حالت آنها را در وضعیتهای متفاوت شبیهسازی میکند.
کاربران همگام با موج جهانی اخیر برای استفاده از اپلیکیشن فیساپ که حتی بسیاری از چهرههای مشهور در زمینههای مختلف نیز از آن استفاده کردند، در سالهای گذشته توجه زیادی به این اپلیکیشن داشتهاند. آنها با استفاده از این نرمافزار بدون پرداخت هیچگونه هزینه جراحی زیبایی، چهره خود را ویرایش میکنند تا جوانتر، پیرتر و به شکل زن یا مرد شوند و نتیجه را در معرض دید سایرین قرار میدهند تا علاوه بر خودشان، دیگران نیز شاد و سرگرم شوند. ایدهی برنامههایی که قابلیت تغییر دادن چهره را دارند جدید نیست، اما نزدیک بودن عکسهای تولیدشده توسط فیساپ به واقعیت و طبیعی بودن چهرههای تغییر دادهشده مهمترین ویژگیهای این اپلیکیشن است.
باوجود محبوبیتی که این نرمافزار به دست آورده، انتقادهایی نیز داشته است. تعداد زیادی از کارشناسان حوزه فناوری، اعتقاددارند که فیساپ میتواند تهدیدی برای نفوذ به حریم خصوصی کاربران باشد. وبسایت شبکه خبری ایبیسی (ABC) به این موضوع اشارهکرده که روزانه ۷۰۰ هزار نفر در سراسرجهان این برنامه را دانلود میکنند که مانند سایر نرمافزارهای مشابه علاوه بر اینکه آموزههای نژادپرستی و فاشیستی را تقویت میکند، معلوم نیست با اطلاعات دریافتی از کاربران چه خواهد کرد.
بهتازگی پلیس فدرال امریکا (FBI) با صدور بیانیهای اعلام کرده است هر برنامه یا محصولاتی که در خاک روسیه توسعه داده شود را بر اساس دادههایی که از کاربران جمعآوری میکنند و نیز به دلیل سیاستهای استفاده از حریم خصوصی و مکانیزمهای قانونی که در دولت این کشور وجود دارد، در دسته تهدیدات بالقوه ضداطلاعاتی قرار خواهد داد، چراکه امنیت ملی ایالاتمتحده را به خطر میاندازد.
چاک شومر (Chuck Schumer)، رهبر حزب دموکرات در مجلس سنای آمریکا هم در این خصوص عنوان کرده است:
ازآنجاییکه افبیآی نیز این برنامه را بهعنوان تهدیدی بر امنیت ملی میداند، من بهتمامی شهروندان آمریکایی پیشنهاد میکنم تا در صورت امکان، برنامه فیساپ را از گوشیهای خود حذف کنند. همچنین در آینده با دقت بیشتری نسبت به استفاده از برنامههایی که در کشورهای متخاصم توسعه داده میشود، اقدام کنند.
ییرآسلاف گانچاروف اتهامات افبیآی و شومر علیه محصول خود را تکذیب کرده و عنوان کرد شرکت Wireless Lab، سازنده این برنامه، اطلاعات کاربران را به اشخاص ثالت مخابره نمیکند. ایگور آشمانوف (Igor Ashmanov)، یکی از مشهورترین مدیران برتر صنعت IT روسیه و بنیانگذار شرکت Ashmanov & Partners، در مصاحبه با خبرگزاری راشاتودی (RT) اعلام کرد:
ازلحاظ تئوری کلیه اپلیکیشنهای تلفن همراه در «گروه خطر» قرار دارند و کاربران میبایست بااحتیاط از آنها استفاده نمایند. ایالاتمتحده روسیه را به چیزی متهم میکند که خود بهکرات به آن دامن زده است. افبیآی میداند کلیه اپلیکیشنها در ایالاتمتحده توسط سرویسهای جاسوسی کنترل میشوند و زمانی که کاربری اقدام به دانلود و نصب برنامهای میکند باید با درخواست دسترسی به دادهها موافقت کند. فیساپ نمیتواند تأثیر جدی روی چیزی داشته باشد، چراکه نه یک اپلیکیشن خبری است و نه اپلیکیشن شبکههای اجتماعی. افبیآی معتقد است فیساپ دادههای چهره کاربران را جمعآوری کرده و به یک کسی ارسال میکند، خب، همه اقدام به این کار میکنند. خود فیسبوک بسیار بیشتر از فیساپ اقدام به جمعآوری اطلاعات کاربران میکند. فیساپ نسبت به توییتر و فیسبوک کاربران کمتری دارد. این اغراق درتهدید است. در حال حاضر تهدیدات واقعی شبکههای اجتماعی و اپلیکیشنهای اجتماعی هستند.
به اعتقاد یوگنی لیفشیتس (Evgeniy Lifshits)، رئیس آژانس امنیت سایبری روسیه نیز اکثر افراد درک پایینی از حوزههای فنی IT دارند و به همین دلیل نیز بهراحتی در این حوزهها میتوان یکسری پیامهایی را به افراد تزریق کرد و یک کشوری منجمله روسیه را متهم کرد.
