فضای مجازی بهاندازه انقلاب اسلامی اهمیت پیداکرده است
به گزارش کارگروه بین الملل سایبربان ، «محمدجواد آذری جهرمی» در یادداشتی که برای روزنامه ایران نوشته است، به تشریح دو اقدام کلان اما کوتاهمدت وزارت ارتباطات پرداخت.
«امروزه دنیا در یک پیچ تاریخی قرارگرفته و یکی از مهمتریـن پیشران های این پیچ، فناوری اطلاعات و ارتباطات بهعنوان یک فناوری تحولآفرین و پیدایش زیستبوم فضای مجازی است که با تأثیر فزاینده خود در حال شکل دادن به تمام عرصههای زندگی حقیقی است بهنحویکه امروزه فاصله بین مجاز و حقیقت در این فضا به صفر رسیده است.
این فضا تمام ساحتهای حیات بشری را آنگونه تحت تأثیر قرار داده است که دنیای ما را در کمیت و کیفیت دچار تحولاتی عمیق ساخته است بهنحویکه فضای مجازی بهاندازه انقلاب اسلامی اهمیت پیداکرده است. بر اساس همین اهمیت فزاینده است که رهبر معظم انقلاب اسلامی صبح یکشنبه ۲۲ تیرماه در دیداری مجازی با نمایندگان در کنار «مسکن»، «ازدواج جوانان و راههای تسهیل آن» و «فرزند آوری و جلوگیری از حرکت کشور به سمت پیری جمعیت»، «مدیریت فضای مجازی در کوتاهمدت و میانمدت» را از مسائل اصلی اجتماعی کشور دانستند و خواستار مدیریت عقلانی این فضا و توجه جدی به اهمیت این حوزه در تقویت فرهنگ جامعه شدند. وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در کنار دیگر نهادهای مسئول در قبال این فضا، خود را از مخاطبان اصلی سخنان رهبر انقلاب دانسته و بر اساس رهنمودهای ایشان، گامهای اساسیای را در راستای مدیریت کوتاه و میانمدت آن برداشته است.
این وزارتخانه ضمن آگاهی دقیق از معایب و آسیبهای فضای مجازی چون قمار، وس، کلاهبرداریها و جرایم سایبری، دروغ و تهمت بر این باور است که با وضع و شکلگیری مقررات لازم از یکسو و ایجاد زیرساختهای حیاتی و تولید محتوا و ارائه خدمات از سوی دیگر، میتوان از شمار و گستره این آسیبها کاست و با محقق کردن ظرفیتهای بالقوه این فضا، از مزایای بسیار آن برای تحقق منافع ملی بهره برد. در این راستا در کوتاهمدت، دو اقدام کلان در دستور کار قرارگرفته است: قانونمندسازی فضای مجازی و افزایش استقلال و قدرتمندی در این فضا.
- قانونمندسازی فضای مجازی: ضعف در مدیریت فضای مجازی درزمینهٔهای مختلف ازجمله تعیین مسئولیت حقوقی و مدنی ارائهکنندگان خدمات در حوزه فناوری اطلاعات، حکمرانی الکترونیکی، مدیریت تراکنشهای الکترونیکی و حفاظت از دادههای اشخاص در فضای مجازی، باعث خواهد شد تا آسیبهای اجتماعی مدنظر رهبر معظم انقلاب در این فضا تشدید شود.
در راستای کاهش و رفع نگرانیهای مذکور و قانونمندسازی فضای مجازی، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات با همکاری مرکز پژوهشهای مجلس و پژوهشگاه فناوری قوه قضائیه، با انجام مطالعات تخصصی و جامع، پیشنویس لوایح موردنیاز در این زمینه را ارائه کرده است. این لوایح مشتمل بر لایحه مسئولیت ارائهدهندگان خدمات حوزه فاوا، لایحه صیانت از دادههای شخصی، لایحه حکمرانی الکترونیکی و لایحه تراکنشهای الکترونیکی سبب خواهد شد تا تعامل با فضای مجازی دارای اصول شده و با آسیبهای آن برخورد قانونی و نه سلیقهای صورت گیرد.
- افزایش استقلال، تابآوری و قدرتمندی در فضای مجازی: به شکل سنتی استقلال یک کشور مشتمل بر مؤلفههایی چون سیاسی، نظامی، فرهنگی، قضایی، دیپلماتیک، ایدئولوژیک، اقتصادی و امنیتی میشود. اما امروزه اگر کشوری به دنبال حفظ استقلال فضای مجازی خود نباشد، سایر مؤلفههای استقلال خود را در معرض خطر قرار میدهد. هدف، مقابله با هر نوع دشمنی ازجمله مقابله با هژمونی آمریکا در عرصه فضای مجازی و اقتصاد دیجیتالی و رفع امکان تحریم اینترنتی ایران است.
از سوی دیگر احراز جایگاه و سهم مناسب برای اقتصاد دیجیتال در فضای مجازی در چارچوب سیاستهای اقتصاد مقاومتی کشور و برنامهریزی همهجانبه برای بهبود شرایط کسبوکار مرتبط با فناوریهای مجازی و بهرهگیری از فرصتهای اشتغالزایی و نیز رونق محتوا، خدمات و تجارت در این عرصه، از دیگر اهداف مطرح در این زمینه است. بر این اساس وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، اقدامات خود را در تکمیل هرچه سریعتر شبکه ملی اطلاعات بهعنوان اصلیترین راهبرد کشور برای بهرهمندی حداکثری از فضای مجازی و مدیریت آسیبهای آن تشدید کرده و امیدوار است تا با تکمیل و تسریع تکالیف محول شده به دیگر دستگاهها، در کوتاهمدت، استقلال حداکثری فضای مجازی کشور محقق شود.
در میانمدت اقدامات این وزارتخانه ناظر بر مدیریت فضای مجازی در راستای محقق سازی اهداف زیر است:
- ارائه بیانیه ارزش جمهوری اسلامی ایران در فضای مجازی: وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات بهواسطه نقش پررنگش در کمک به سیاستگذاری درزمینهٔ فضای مجازی از یکسو و اجرای مصوبات و تصمیمهای اتخاذشده در این زمینه از سوی دیگر، تلاش دارد تا با ایفای نقش مؤثر در تبیین بیانیه ارزش و مسیر حرکت ایران در فضای مجازی، مدیریت
موفق این فضا را ممکن سازد. رسیدن به اجماع درباره این بیانیه و تبیین راهبرد منسجم ایران در شورای عالی فضای مجازی گامی است که در میانمدت محقق خواهد شد.
- ترویج سبک زندگی اسلامی ایرانی و بسط گفتمان انقلاب اسلامی در عرصه منطقهای و بینالمللی: امروزه امتداد انقلاب اسلامی در فضای مجازی یک باید و ضرورت است تا شعار عزت و اقتدار انقلاب در فضای مجازی به یک گفتمان تبدیل شود. گفتمان و هنجار سازی جذاب از انقلاب اسلامی بهواسطه تولید و غنیسازی محتوای فضای مجازی، ابزار محقق سازی این گفتمان در جهان خواهد بود که برای نیل به این هدف، ارتقای فرهنگ کاربری و سواد فضای مجازی جامعه، از طریق آموزش عمومی و فرهنگسازی برنامهریزیشده است.
- افزایش رفاه عمومی از طریق فضای مجازی: ابزارهای توانمند فضای مجازی، دنیای ارائه خدمات (حملونقل، خرید کالا و خدمات و...) به کاربران را متحول و زمینه را برای افزایش رفاه عمومی ایجاد کردهاند. در این رابطه، با تکمیل 100 درصدی شبکه ملی اطلاعات و بخشهای مهم آن چون دولت الکترونیک و متناسبسازی خدمات فضای مجازی با ویژگیهای مورداستفاده شهروندان و بومیسازی این خدمات، رفاه شهروندان با دریافت خدمات بهتر، سریعتر و مقرون بهصرفهتر، تأمین خواهد شد.
- استفاده از فضای مجازی برای تقویت حضور جمهوری اسلامی ایران در عرصه منطقهای و بینالمللی و جایگاه ژئوپلیتیک سایبری آن: در میانمدت بهواسطه استقلال زیرساختی و ایجاد بنیانهای قوی درزمینهٔ خدمات و محتوا، ایران در وضعیتی است که میتواند از طریق استانداردسازی و قانونگذاری و اجتماعی سازی فرهنگ ایرانی-اسلامی در گفتمان سایبری داخلی، منطقهای و جهانی، نقشی پررنگ داشته باشد و با ایجاد ائتلافهای قوی در جهت استفاده عادلانه و اخلاقی از این فضا و ارتباط و همکاری وسیع و هدفمند با ملتها خصوصاً ملل مسلمان گام بردارد.
وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات باور دارد که به فرمایش رهبر معظم انقلاب میتوان از عرصه فضای مجازی حداکثر منافع را [کسب کرد]؛ همان کاری که دشمن میکند، شما [هم] میتوانید بکنید در جهت عکس.»
