به گزارش کارگروه بینالملل سایبربان؛ در عصر گسترش ارتباطات دیجیتال، جرایم سایبری و کلاهبرداریهای آنلاین به یک نگرانی جهانی مبرم تبدیل شدهاند و آفریقا جبهه مهمی در تلاش بینالمللی برای مقابله با آنها بوده است. سازمان بینالمللی پلیس جنایی موسوم به اینترپل (INTERPOL)، مجموعهای از عملیاتهای بزرگ را در سراسر قاره هماهنگ کرده که منجر به صدها دستگیری، بازیابی میلیونها دلار و مختل کردن شبکههای کلاهبرداری شده که به فریب، اخاذی آنلاین، سرمایهگذاریهای جعلی و سرقت دادهها میپرداختند.
عملیات کارت قرمز ۲.۰: سرکوب گسترده کلاهبرداریهای سرمایهگذاری و وام آنلاین
بین دسامبر ۲۰۲۵ و ژانویه ۲۰۲۶، اینترپل از عملیاتی در سراسر قاره به نام عملیات کارت قرمز ۲.۰ پشتیبانی کرد که شامل سازمانهای اجرای قانون از ۱۶ کشور آفریقایی بود. در طول این تلاش 8 هفتهای، مقامات ۶۵۱ دستگیری در رابطه با کلاهبرداریهای آنلاین انجام دادند و بیش از ۴.۳ میلیون دلار از وجوه غیرقانونی بازیابی کردند. این دستگیریها طیف گستردهای از طرحهای کلاهبرداری را هدف قرار داد، از جمله:
• کلاهبرداریهای سرمایهگذاری با بازده بالا و ارز دیجیتال که در آن قربانیان با وعدههای بازدههای کلانی که هرگز محقق نشدند، فریب داده میشدند.
• کلاهبرداری مالی موبایلی و برنامههای وام موبایل جعلی که وجوه کاربران بیخبر را تخلیه میکردند.
• فیشینگ، سرقت هویت و طرحهای مهندسی اجتماعی که برای فریب قربانیان جهت افشای اطلاعات مالی حساس استفاده میشدند.
این عملیات همچنین شاهد توقیف بیش از ۲۳۰۰ دستگاه الکترونیکی و برچیدن بیش از ۱۴۰۰ آدرس آیپی، دامنه و سرور مخرب مورد استفاده برای تسهیل کلاهبرداری بود.
نقش اینترپل از اشتراکگذاری و هماهنگی اطلاعات تا آموزش و ظرفیتسازی برای نیروهای پلیس ملی، کمک به کشورها برای مختل کردن زیرساختهایی که امکان رشد کلاهبرداریهای آنلاین را فراهم میکنند، متغیر بود.
در نیمه دوم سال 2025، اینترپل همچنین عملیات «Contender 3.0» را هماهنگ کرده بود که بر مبارزه با کلاهبرداریهای عاشقانه و طرحهای کلاهبرداری اخاذی جنسی متمرکز بود که در آن مجرمان روابط آنلاین کاذب ایجاد و از قربانیان سوءاستفاده عاطفی و مالی میکردند.
در طول این کمپین، مقامات در 14 کشور آفریقایی حدود 260 مظنون را دستگیر، بیش از 1200 دستگاه الکترونیکی را توقیف و بیش از 1400 قربانی را شناسایی کردند که در مجموع تقریباً 2.8 میلیون دلار را به دلیل چنین کلاهبرداریهایی از دست دادهاند.
محققان دریافتند که مجرمان از پروفایلهای جعلی رسانههای اجتماعی و تصاویر دزدیده شده برای جلب اعتماد قربانیان استفاده و سپس از طریق تاکتیکهای دستکاریشده با دریافت هزینههای ساختگی، درخواست پرداخت برای جلوگیری از افشای مطالب خصوصی یا ادعای تسهیل ارسال یا پرداختهایی که هرگز رخ نداده، پول دریافت میکردند.
تأثیر بلندمدت: تهدیدات سایبری مداوم و پاسخهای استراتژیک
این عملیاتها بخشی از یک روند گستردهتر هستند. میز عملیاتهای جرایم سایبری اینترپل در آفریقا، سالهاست که به طور فعال تبادل اطلاعات و تحقیقات مشترک را هماهنگ میکند و طیف گستردهای از جرایم مالی سایبری، از افشای ایمیلهای تجاری و توزیع باجافزار تا کلاهبرداریهای فیشینگ و ارث را هدف قرار میدهد.
یکی دیگر از عملیاتهای سنتینل (Sentinel) بر اخاذی دیجیتال و افشای ایمیلهای تجاری متمرکز بود که منجر به صدها دستگیری دیگر و حذف هزاران آدرس اینترنتی و حساب کاربری مخرب شد.
تلاشهای اینترپل نشان داد که چگونه همکاری فرامرزی با سازمانهای پلیس ملی، همراه با مشارکت با شرکتهای امنیت سایبری بخش خصوصی، توانایی شناسایی و از بین بردن شبکههای جرایم آنلاین را که در حوزههای قضایی فعالیت میکنند، افزایش میدهد.
اهمیت این موضوع
مقیاس و پیچیدگی جرایم سایبری در آفریقا، الگوهای جهانی گستردهتری را منعکس میکند: کلاهبرداران از ناشناس بودن اینترنت، سیستمهای پرداخت دیجیتال و پلتفرمهای اجتماعی برای هدف قرار دادن افراد و حتی کل جوامع سوءاستفاده میکنند. عملیات اینترپل نشان داد که این جرایم باعث خسارات مالی و آسیبهای روانی قابل توجهی میشود و هزاران قربانی را تحت تأثیر قرار میدهد.
با انجام اقدامات هماهنگ، دستگیریها، توقیف زیرساختها و همکاری با شرکای بینالمللی، اینترپل و سازمانهای اجرای قانون آفریقا نه تنها در تلاش برای مجازات مجرمان هستند، بلکه اکوسیستمهایی را که به چنین کلاهبرداریهایی اجازه تکثیر میدهند، مختل میکنند و آگاهی عمومی را در مورد خطرات ذاتی تعامل دیجیتال افزایش میدهند.
نگاهی به آینده
مقامات آفریقایی همچنان به مردم در مورد خطرات کلاهبرداریهای آنلاین هشدار دادند و از افراد خواستند تا مشروعیت پیشنهادات دیجیتال را تأیید کنند، در مورد اطلاعات شخصی محتاط باشند و موارد مشکوک به کلاهبرداری را به مجریان قانون محلی گزارش دهند. در عین حال، عملیاتهای مداوم اینترپل بر اهمیت همکاری بینالمللی، اطلاعات مشترک و قابلیتهای پیشرفته پزشکی قانونی برای مقابله با شبکههای مجرمان سایبری تأکید دارد که به طور فزایندهای پیچیده میشوند.
