اختلال تلگرام و واتس‌اپ با حمله منع سرویس در روسیه

به گزارش کارگروه حملات سایبری سایبربان؛ کاربران پلتفرم‌های پیام‌رسان محبوب تلگرام و واتس‌اپ با مشکلات دسترسی شدیدی در روسیه مواجه شدند.

سرویس نظارت بر ارتباطات دولتی توضیح داد که مشکلات ناشی از یک حمله منع سرویس توزیع شده (DDoS) است، یک تهدید سایبری رایج که در آن سیستم‌ها با ترافیک جعلی ناشی از چندین منبع غرق می‌شوند.

به گفته کارشناسان، این اختلال به وب‌سایت‌های دیگر مانند ویکی‌پدیا، اسکایپ و حتی دیسکورد (Discord) نیز کشیده شده است. این اختلال دلیلی بر این بود که تضمین خدمات ارتباطی پایدار در روسیه همچنان یک مشکل است. اگرچه سرویس نظارت سریعاً حمله را خاتمه داد و گزارش داد که خدمات عادی از سر گرفته شده است، این واقعیت که اصلاً راه‌اندازی شد سؤالاتی را در مورد قابلیت اطمینان زیرساخت دیجیتال در روسیه ایجاد می‌کند.

شرکت‌های بزرگ مخابراتی روسیه هیچ گونه نقصی در شبکه‌های خود گزارش نکرده‌اند. اینها شامل غول‌های صنعتی مانند «MegaFon»، «Rostelecom» و «VimpelCom» و غیره می‌شوند. این اختلاف باعث پیچیدگی وضعیت در بخش مخابرات می‌شود، زیرا اکثر کاربران ادعا کردند که به اینترنت و سایر شبکه‌ها دسترسی ندارند، در حالیکه اپراتورها اصرار داشتند که همه چیز خوب است.

تأثیر این حادثه فقط در روسیه متمرکز نبود. براساس گزارش‌ها، مردم در قزاقستان، ازبکستان، صربستان و سایر کشورها نیز به دلیل غیرقابل دسترس شدن این خدمات با مشکلاتی مواجه شدند. این نشان می‌دهد که چنین مداخلاتی ویژگی‌های فناوری‌های دیجیتال را نشان می‌دهد، جایی که یک موضوع می‌تواند به دلیل تعامل مداوم منجر به مشکلات جدی برای مردم مناطق مختلف شود.

اگرچه قطع اینترنت در روسیه پدیده نادری نیست، اما معمولاً هدف متفاوتی دارد. به طور معمول، کاربران محلی از دسترسی به سیستم عامل‌های غربی جلوگیری می‌کنند. این به این دلیل است که چنین وقفه‌هایی معمولاً توسط مقامات سازماندهی می‌شوند. برخی کارشناسان معتقدند که این اختلالات عمداً توسط مقامات روسیه ایجاد شده است.

میخائیل کلیمارف (Mikhail Klimarev)، مدیر انجمن حفاظت از اینترنت روسیه نیز تردیدهای خود را ابراز و به این نکته اشاره کرد که اختلالات اخیر به جای حمله خارجی، ناشی از ظلم دولت بوده است. نظریه خاص‌تری توسط استانیسلاو شکیروف (Stanislav Shakirov)، یکی از بنیانگذاران و مدیر فنی «Roskomsvoboda»، یک سازمان حقوق دیجیتال روسی، ارائه شد. او پیشنهاد کرد که مشکلات اخیر ممکن است ناشی از تلاش‌های Roskomnadzor برای مسدود کردن تلگرام باشد که به‌طور ناخواسته سایر سرویس‌ها را تحت تأثیر قرار داده است.

همچنین شایان ذکر است که این حادثه یک مورد مجزا نیست. در عوض، با الگوی اختلالات دیجیتالی که در روسیه اتفاق می‌افتد، معمولاً در دوره‌های افزایش تنش اجتماعی یا سیاسی قرار می‌گیرد. در ماه ژانویه سال جاری، در جریان اعتراضات باشقیرستان علیه تصمیم به زندانی کردن وبلاگ‌نویس و فعال سیاسی محلی به نام اولگ ماکساکوف (Oleg Maksakov)، گزارش‌هایی مبنی بر اینکه تلگرام با مشکلاتی مشابه مشکلاتی که کاربران واتس‌اپ با آن مواجه شده بودند، منتشر شد. علاوه بر این، در ماه ژوئیه امسال، اختلالات واتس‌اپ در داغستان به عنوان تلاش مقامات محلی برای جلوگیری از گسترش آنچه آنها دعوت برای شرکت در اقدامات افراط‌گرایان می‌نامیدند، تحلیل شد.

رابطه دولت روسیه با این پلتفرم‌های پیام‌رسان پیچیده و اغلب تقابلی بوده است. تلاش‌ها برای مسدود کردن تلگرام در سال ۲۰۱۸ آغاز شد، اگرچه این تلاش‌ها موفقیت محدودی در محدود کردن در دسترس بودن اپلیکیشن داشت. مِتا (Meta)، شرکت مادر واتس‌اپ، با اقدامات سخت‌گیرانه‌تری مواجه است، زیرا در سال 2022 توسط مسکو به عنوان یک سازمان افراطی شناخته شد. سایر پلتفرم‌های مِتا، از جمله فیس‌بوک و اینستاگرام، به طور رسمی در روسیه ممنوع هستند، اگرچه از طریق وی‌پی‌ان (VPN) در دسترس هستند.

این آخرین حادثه اختلال در سرویس به دنبال چالش‌های دیجیتالی دیگر در روسیه رخ می‌دهد. اخیراً گزارش‌هایی مبنی بر قطعی‌های دسته جمعی منتشر شده که در دسترس بودن یوتیوب را تحت تأثیر قرار داده که همزمان با افزایش انتقاد مقامات روسی از این پلتفرم است. علاوه بر این، صدها کاربر روسی اپلیکیشن پیام‌رسان ایمن سیگنال (Signal) در اوایل این ماه، اشکالاتی را گزارش کردند.