شکاف رفتاری در صنعت هوش مصنوعی آمریکا

اعضای کنگره ایالات متحده، ارتش این کشور و متخصصان امنیت سایبری برجسته جهان، زنگ خطر شکست ایالات متحده را در مسابقه تسلیحاتی مبتنی بر هوش مصنوعی به صدا در آوردند. دولت چین، در سال های اخیر، با سرمایه گذاری استراتژیک، برنامه ریزی راهبردی، جمع آوری حجم عظیمی از ابر داده ها و آغاز روند تجاری سازی فناوری های جدید، تمرکز خود را بر پیشی گرفتن از ایالات متحده آمریکا در حوزه توسعه و بهره برداری هوش مصنوعی، معطوف کرده است.

سیاستگذاران و نظامیان ایالات متحده، در سال های ابتدایی جنگ سرد با اتحاد جماهیر شوروی، علت بالقوه برتری نظامی کمونیست ها در حوزه تسلیحات موشکی را عاملی موسوم به «شکاف موشکی» اعلام کردند. منظور از این اصطلاح، در آن دوران، ضعف نسبی آمریکا در تحقیق و توسعه، جمع آوری اطلاعات و سرمایه گذاری در زمینه ساخت تسلیحات پیشرفته موشکی بود.

حال، نگرانی از تکرار شرایط مشابه سال های جنگ سرد، بار دیگر ذهن متخصصان را به خود مشغول کرده است. بر اساس ادعای بسیاری از کارشناسان و سیاستمداران غربی، علت اصلی ایجاد چنین شکافی در مزیت رقابتی واشنگتن، وجود برخی موانع اخلاقی بزرگ در زمینه توسعه نظامی هوش مصنوعی برای این کشور، نسبت به دشمنانش است. بی‌شک کشوری چون ایالت متحده آمریکا، پس از پایان جنگ سرد، به عنوان یک هژمون جهانی و مدعی اصلی حقوق بشر و دموکراسی در فضای بین الملل، باید بسیار محتاطانه رفتار کند. 

چین، برنامه هایی را در حوزه هوش مصنوعی دنبال می کند که عموما از دیدگاه ایالات متحده، خطوط قرمز محسوب می‌شوند و این کشور، حداقل، به صورت علنی نمی تواند چنین پروژه هایی را دنبال کند و توسعه دهد. بنابراین می‌توان بزرگترین عامل آغاز روند عقب افتادن آمریکا را در چنین رقابتی پدیده ای به نام شکاف اخلاقی در توسعه هوش مصنوعی، ارزیابی کرد.

فشار افکار عمومی بر مسئولان و شرکت های فناوری فعال در آمریکا و پرسش های اساسی مطرح شده در مورد چالش هایی چون استفاده مناسب از الگوریتم ها و اطلاعات شخصی، نحوه جمع آوری داده ها و ایمنی آرشیو ذخیره اطلاعات و سیستم های مسئول توسعه فناوری، روند حرکت رو به جلو شرکت های فعال در ایالات متحده را کند کرده است.

وزارت دفاع آمریکا، با وجود سرمایه گذاری کلان خود در حوزه کاربرد های نظامی هوش مصنوعی، همچنان مجبور است سیاست محدود کننده ای را در اجرای این طرح ها، اتخاذ کند. به عبارت دیگر، مقامات دفاعی این کشور، ملزم هستند که در توسعه، استقرار و به کارگیری سلاح های خود مختار از یک عامل انسانی تعیین کننده، برای صدور فرمان نهایی شلیک، استفاده کنند. به جرئت می توان علت اصلی این محدودیت برای نهاد های دفاعی ایالات متحده را تاکید فراوان مقامات این کشور، بر مسائلی چون حقوق بشر، کرامت انسانی و ایمنی حداکثری هوش مصنوعی، دانست.

بی‌ترديد پویایی در اجرای یک پروژه، معلول کاهش محدودیت ها و پیچیدگی های پیش روی مجریان است. چنین پدیده ای، علت شتاب بالای چین در توسعه هوش مصنوعی و عقب ماندگي آمریکا در این حوزه است. 

به باور بسیاری از کارشناسان سیاسی، یک ابرقدرت جهانی چون آمریکا، به منظور مشروعیت بخشیدن بر سلطه جهانی خود، باید برای اعتبار و شخصیت بین المللی خود، هزینه هایی پرداخت کند. از جمله این هزینه ها می توان به چارچوب های اخلاقی مدون یادشده، اشاره کرد.