تجارت سلاح در شبکه‌های اجتماعی آمریکایی

به گزارش واحد بین‌الملل سایبربان؛ انواع سلاح‌های سبک و سنگین مانند مسلسل‌های گوناگون قابل‌نصب بر روی وسایل نقلیه و... از طریق شبکه‌های اجتماعی مانند فیس‌بوک و برنامه‌های گپ مانند واتس‌آپ و حتی تلگرام به فروش می‌روند.

بررسی‌های موسسه مشاوره Armament Research Services (ARES) نشان می‌دهد این پدیده بعد از سقوط قذافی در لیبی آغاز شد. قذافی در زمان حکومت در لیبی تجارت اسلحه در این کشور را به‌شدت کنترل می‌کرد، اما بعد از سرنگونی در سال 2011، زرادخانه تسلیحاتی وی غارت شد و موجودی آن به‌طور گسترده در بازار سیاه به فروش رسید.

بررسی 18 ماهه ARES در لیبی نشان می‌دهد که اگرچه بخش اعظم اقلام خریدوفروش شده در شبکه‌های اجتماعی را اسلحه‌های ساده سبک تشکیل می‌دهد، اما تسلیحات پیشرفته و به‌روز هم از این طریق خریدوفروش می‌شود که ازجمله آن‌ها می‌توان به راکت اندازهایی که بر روی شانه قرار می‌گیرند یا MANPAD اشاره کرد.

یک مسلسل سنگین در این شبکه‌های اجتماعی به قیمت 5900 دلار و یک راکت انداز به قیمت 6500 دلار و یک سیستم کامل ضد هوایی به قیمت 62 هزار دلار به فروش می‌رسد.

ارسال پست در مورد تسلیحات یادشده در شبکه‌های مختلف اجتماعی در گروه‌های خصوصی و عمومی معمولاً بدون ذکر قیمت صورت می‌گیرد. خریداران بعد از مشاهده اقلام در این شبکه‌ها با فروشنده‌ها تماس می‌گیرند تا بر سر قیمت نهایی با آن‌ها چانه بزنند. درنهایت بعد از توافق، هماهنگی برای دریافت تسلیحات از طریق پیام‌های ایمن خصوصی یا تماس تلفنی انجام می‌شود.

خریداران این نوع تسلیحات اغلب ارتباطاتی با گروه‌ها و شبه‌نظامیان مسلح غیردولتی و تروریست‌ها دارند ولی در میان آن‌ها افرادی هم یافت می‌شوند که از این سلاح‌ها برای دفاع شخصی از خود استفاده می‌کنند یا تنها به ایجاد مجموعه‌ای از سلاح‌های مختلف علاقه دارند.

فروشندگان این سلاح‌ها برای حفظ امنیت خود اغلب با اسامی جعلی و مستعار در شبکه‌های اجتماعی ثبت‌نام می‌کنند و اندک‌اندک نام‌های تجاری و برندهای خاصی را برای خود به وجود می‌آورند که بر همان مبنا شناخته می‌شوند. این نام‌ها مرتبط با شهر و منطقه محل فعالیت یا زمینه‌های تجاری و جهانگردی موجود است.

این بازار خطرناک و غیرقانونی که از لیبی آغاز شد، امروزه در کشورهای دیگری مانند سوریه، عراق و یمن هم وجود دارد. بازارهای مذکور معمولاً در نقاطی شکل می‌گیرند که تروریست‌های داعش در آن‌ها حضور پررنگی دارند. به‌عنوان نمونه در عراق سلاح‌های آمریکایی که به شیوه‌های مختلف به دست داعش افتاده در این بازارهای آنلاین به فروش می‌رسند. ازجمله این تسلیحات می‌توان به تفنگ لوله کوتاه سبک M4، اسلحه M16 و مسلسل‌های MP5 اشاره کرد.

علیرغم اینکه مدیران برخی از این شبکه‌های اجتماعی مدعی ممنوع کردن فروش اسلحه شده‌اند، اما در عمل این رویه مختل نشده است. فیس‌بوک ازجمله شبکه‌های اجتماعی است که فروش اسلحه خصوصی را در ژانویه امسال ممنوع کرد، اما گروه‌هایی برای این کار در فیس‌بوک وجود دارد که کماکان به فعالیت خود ادامه می‌دهند.

ارتباطات اعضای این گروه‌ها در خارج از اینترنت و شیوه‌های متنوع ارتباطی آن‌ها مقابله با آن‌ها را دشوار می‌کند. همچنین آن‌ها به‌سادگی می‌توانند بعد از حذف یک گروه، گروه دیگری را راه‌اندازی کنند. استفاده از رمزگذاری در ارتباطات شبکه‌ای میان این افراد هم ازجمله دیگر چالش‌های مقابله با تجارت غیرقانونی اسلحه در اینترنت است.