تبدیل اسرائیل به یک مرکز برای فناوری‌های نظارتی

مقدمه

اسرائیل در سال‌های اخیر طی برنامه‌ای بلندمدت، خود را به عنوان یکی از پیشتازان عرصه‌ی تولید و توسعه‌ی تجهیزات نظارت و جاسوسی، مطرح نموده است. این رژیم با سرمایه‌گذاری‌های فراوان در حوزه‌ی امنیت سایبری و توسعه‌ی فناوری‌های خود در این عرصه، رشد حائز اهمیتی داشته است. این گزارش برای نمونه، به بررسی عملکرد شرکت مر (Mer)، یکی از هولدینگ‌های مطرح صادرکننده‌ی محصولات جاسوسی و نظارتی می‌پردازد و سیر پیشرفت آن را تحلیل و آنالیز می‌کند.

اسرائیل و برنامه‌ریزی بلندمدت برای تقویت صنعت امنیت سایبری

در سال 1948، همزمان با شکل‌گیری رژیم صهیونیستی، گروه مر، به عنوان یک کارگاه فلزکاری تأسیس شد.
امروزه فعالیت‌های این شرکت، تغییر بسیاری کرده است و بیش از دوازده شرکت زیرمجموعه و 1200 کارمند در 40 کشور دنیا دارد. فعالیت‌های این شرکت، فروش زیرساخت‌های بی‌سیم، نرم‌افزارهای سیستم حمل‌ونقل عمومی، تصفیه‌خانه فاضلاب و ... را شامل می‌شود؛ اما در نمایشگاه «ISDEF» که به‌منظور جذب مشتریان بالقوه‌ی محصولات امنیتی برگزار شد، نمایندگان این گروه، تنها به عرضه‌ی محصولات نظارتی چون دوربین‌های مداربسته پرداختند.

مقامات اسرائیل، همواره فناوری را یکی از مؤلفه‌های اصلی صنعت این رژیم می‌دانند. همچنین این‌گونه مؤسسات امنیتی با همکاری سازمان‌های اطلاعات و بهره‌گیری از نیروهای متخصص موفق شده‌اند، بازاریابی بین‌المللی محصولات خود را کلید بزنند. روابط گروه مر با واحد 8200 اطلاعات ارتش اسرائیل، امنیت سایبری را به بخشی بزرگ از اقتصاد این رژیم بدل کرده است. ارزش محصولات صادرشده از سوی مؤسسات امنیتی اسرائیل در سال 2014، 6 میلیارد دلار بوده است.

اسرائیل در طول خدمت سربازی، جوانان بااستعداد را انتخاب و در زمینه‌های جاسوسی، هک و تولید سلاح‌های تهاجمی سایبری، آموزش می‌دهد. حمله‌ی استاکس‌نت را می‌توان نمونه‌ای از همکاری واحد 8200 ارتش اسرائیل و آژانس امنیت ملی آمریکا است. این واحد اطلاعاتی، همچنین نظارت جمعی در سرزمین‌های اشغالی را نیز بر عهده دارد.

بسیاری از متخصصان سایبری تربیت‌شده در ارتش اسرائیل، با ارتقای سطح توانایی‌هایشان در این عرصه، این ارگان نظامی را ترک می‌کنند. واحد 8200 نوعی آموزشگاه برای نیروهای متخصص مؤسسات امنیتی خصوصی محسوب می‌شود و محصولات تولیدی این سربازان سابق، به‌منظور جاسوسی، در اختیار دولت‌های سراسر جهان قرار می‌گیرند. مؤسسات امنیتی یادشده، مدعی هستند که در حال تلاش برای حفظ امنیت مردم هستند و این در حالی است که مدافعان حریم شخصی، این محصولات را تضعیف‌کننده‌ی حقوق مدنی می‌دانند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که سربازان آموزش‌دیده در واحد 8200، حداقل در 8 موسسه‌ی امنیتی و نظارتی اسرائیل، مناصب کلیدی دارند. این در حالی است که آمار ارائه‌شده، مؤسساتی چون نارسوس (Narus) را که از سوی سربازان یادشده تأسیس شده است و هم اکنون در مالکیت شرکت بوئینگ است را شامل نمی‌شود. بر اساس افشاگری‌های ادوارد اسنودن و گزارش مجله وایرد (Wired)، نارسوس شرکتی بود که برای مدت‌ها وظیفه‌ی جمع‌آوری ایمیل‌ها و ارسالشان به آژانس امنیت ملی آمریکا را بر عهده داشت.

نو گوردون (Neve Gordo)، یکی از محققان امنیت ملی اسرائیل، علت موفقیت این رژیم در توسعه‌ی صنایع امنیتی و نظارتی را روابط تنگاتنگ نیروهای نظامی و بخش فناوری اسرائیل توصیف می‌کند. وی دو دلیل دیگر نیز برای این پیشتازی نسبی برشمرد که عدم وجود محدودیت‌های قانونی در مسیر توسعه‌ی ایده‌ها برای سربازان خارج‌شده از ارتش و صدور این ایده‌ها را شامل می‌شود.

شرکت امنیتی مر، یکی از شرکت‌های صادرکننده‌ی ابزار جاسوسی در سطح جهان است. این شرکت در سال 1999طی قراردادی با پلیس اسرائیل برای نصب و نگهداری دوربین‌های امنیتی در بخش‌های تاریخی اورشلیم، در بین شرکت‌های امنیتی مطرح شد. هیم مر (Haim Mer)، نیروی سابق واحد 8200، مدیر و مؤسس شرکت مر، در مصاحبه‌ای با مجله‌ی اقتصادی گیت‌وی اسرائیل (Israel Gateway)، این قرارداد را گامی در جهت تأمین نیاز پلیس به تشدید نظارت‌ها در سطح شهر اورشلیم اعلام می‌کند.

از دیگر محصولات صنایع امنیتی و جاسوسی ساخت اسرائیل، می‌توان به بستر استراتژیک اطلاعات عملی یا SAIP اشاره کرد که اطلاعات را گردآوری و جمع‌بندی می‌کند. این فناوری با استفاده از هوش عملی، لغات و جملاتی را که ممکن است برای نیروهای اطلاعاتی مفید باشند، جدا می‌کنند. استفاده‌ی این نوع از ابزار تجزیه‌وتحلیل زبان به طور فزاینده‌ای میان سرویس‌های اطلاعاتی جهان، در حال افزایش است.

مجموعه شرکت‌های مر، مشتریانی در اسرائیل و سراسر جهان دارد.این شرکت با واحد 8200 برنامه‌ی توسعه‌ی مشترک دارد و نیروهای خارج شده از این واحد را استخدام می‌کند. دیگر اطلاعات موجود نیز حاکی از آن است که این شرکت به تازگی قراردادی به ارزش 42 میلیون دلار با آرژانتین به امضا رسانده است که شامل ایمن‌سازی فضای شهری بوینس آیرس، نصب و نگهداری 1200 دوربین نظارتی می‌شود.

نتیجه‌گیری

انکار پیشرفت اسرائیل در عرصه‌ی امنیت سایبری و محصولات نظارتی، امری انکارناپذیر است. از مهم‌ترین دلایل این پیشرفت و توسعه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

•    پیوند تنگاتنگ واحد اطلاعاتی ارتش اسرائیل موسوم به 8200، با شرکت‌های امنیت سایبری غیردولتی
•    سرمایه‌گذاری هنگفت در بئر سبع به منظور تبدیل شده این منطقه، به قطب فناوری منطقه
•    حمایت مالی از طرح‌های و ایده‌های قابل اجرا و دارای توانمندی بالا
•    رفع موانع قانونی توسعه‌ی صنایع امنیتی و جاسوسی، برای نیروهای سابق و بازنشسته‌ی واحد 8200
•    بازاریابی قوی در سطح جهانی و ایجاد بسترهای صادرات محصولات
•    همکاری با سرویس‌های اطلاعاتی سراسر جهان