بازیگران غیر دولتی در جنگ اطلاعات امروز

به گزارش کارگروه بین الملل سایبربان؛ رقابت و تقابل میان دولت‌ها در فضای اطلاعاتی، یکی از ویژگی های روابط بین الملل در مقطع کنونی است. اطلاعات در حال تبدیل شدن به یکی از مولفه های حیاتی برای تحقق سلطه جهانی هژمون های منطقه‌ای است.

متخصصان بر این باورند که دو متد اصلی رویکرد تکنولوژیک و نگاه روانشناختی، برای پیشبرد جنگ اطلاعات از سوی مهاجمان مورد استفاده قرار می‌گیرد. متولیان عملیات شناختی با استفاده از سیستم‌های اطلاعاتی و کانال‌های ارتباطی پویا، ذهن افراد و افکار عمومی را هدف قرار می‌دهند.

تحلیل‌های آماری مبین وجود دلایل متعدد برای افزایش حضور بازیگران غیر دولتی در جنگ اطلاعات است.

یکی از این دلایل، اهمیت پنهان بودن مهاجم در عملیات اطلاعات است. دولت‌های فعال در این عرصه، همواره تلاش می‌کنند هویت خود را مخفی نگه دارند و در صورت افشای نقششان در یک عملیات شناختی، هیچ مدرکی دال بر حضورشان وجود نداشته باشد. 

دلیل دیگر این روند را می‌توان وجود منابع کافی و توان بالقوه کاربران و انجمن های اینترنتی مستقل، در اجرای عملیات اطلاعاتی دانست.

امروزه، سازمان‌های افراطی و تروریسم بین الملل، به طور گسترده‌ای از فناوری اطلاعات و ارتباطات برای تبلیغ و تامین نیروی انسانی، استفاده می‌کند. 

شرکت گروپ آی بی (Group-IB)، یکی از پیشگامان جهانی شناسایی و پیشگیری از جرائم مبتنی بر فناوری‌های سطح بالا، طی گزارشی در سال 2017، به بررسی نقش بازیگران مستقل مورد حمایت دولت‌ها و گروه‌هایی با انگیزه‌های مالی در جنگ اطلاعات پرداخته است. بر اساس این گزارش، اختلافات ژئوپلیتیک بین کشورها، افزایش جاسوسی سایبری و حملات خرابکارانه را در پی دارد. 

در مقطع زمانی فعلی، رسانه‌های جهانی همچنان تاثیرگذارترین منبع اطلاعات هستند و همین امر، همواره پای رسانه‌های سنتی و مدرن را به جنگ اطلاعات باز می‌کند. 

نکته جالب این است که برخی سازمان‌های غیردولتی آمریکا، در طول دو دهه گذشته، به سازماندهی انقلاب‌های رنگی در اقصی نقاط جهان متهم شده‌اند. بی شک اجرای چنین عملیاتی در هر کشوری، یکی از مصادیق آشکار جنگ اطلاعات به شمار می‌رود.

بر اساس بررسی های صورت گرفته از سوی محققان، این موسسات خصوصی، با همکاری احزاب مخالف کشور هدف، از گروه‌های رسانه ای مطرح و منابع اینترنتی، برای تخریب طیف حاکم و مشروعیت زدایی از دولت مستقر بهره می بردند.

حال با افزایش فزاینده سرعت تحولات جهانی، سازمان‌های تبلیغاتی حاضر در جنگ اطلاعات، عمدتا به صورت غیر مستقیم، پیمانکار قراردادهای برون سپاری شده دولت‌ها در این محیط به فعالیت می‌پردازند.

سازمان‌های نظامی ایالات متحده آمریکا برای چندین دهه، اختیارات نظامی و دفاعی خود را به شرکت‌های خصوصی تفویض کرده‌اند. حال با توسعه بیش از پیش جنگ در بستر فضای مجازی و اطلاعاتی، بعید نیست که در آینده‌ای نزدیک، ظهور شرکت‌های نظامی متخصص در جنگ سایبری و اطلاعاتی را شاهد باشیم. این امر، مبین روند تجاری‌سازی جنگ اطلاعات در مقیاس جهانی است.