اتهام جاسوسی سایبری، به چین

به گزارش کارگروه امنیت سایبربان؛ در ماه اوت سال 2015، یک دانشجوی مهندسی برق در شیکاگو، ایمیلی تحت عنوان سؤالات آزمون میان ترم، به یک شهروند چینی ارسال کرد.

بیش از 2 سال بعد، این ایمیل، در تحقیقات اف‌بی‌آی، در ناحیه جنوبی اوهایو، مورد بررسی قرار گرفت و آن‌ها مدعی شدند که یک مأمور اطلاعات چینی، سعی در کسب اطلاعات فنی از یک پیمانکار دفاعی داشته است. 

مأموران اف‌بی‌آی، نویسنده ایمیل را یک دانشجوی چینی به نام جی چائوکون (Ji Chaoqun) معرفی کردند که برای گروه پشتیبان نیروی زمینی ایالات‌ متحده نام‌نویسی کرده بود. ایمیل وي، هیچ ارتباطی با امتحان نداشت.

بر اساس شکایت جنایی فدرال، جی به‌عنوان یک افسر ارشد اطلاعات، گزارش‌هایی درباره 8 فرد آمریکایی –که پکن می‌توانست برای استخدام احتمالی، آن‌ها را به‌عنوان جاسوس هدف قرار دهد– پیوست کرد. این 8 نفر، در کشورهای تایوان و چین، در حوزه علم و فناوری فعالیت داشتند. 7 نفر از آن‌ها، عضو، یا بازنشسته اخیر پیمانکاری دفاعی ایالات‌ متحده بودند. به گفته  اف‌بی‌آی، تمام آن‌ها، به‌عنوان اهداف غنی، برای یک نوع جاسوسی جدید زيرنظر قرار داشتند و پکن از آن‌ها برای پیروزی در جنگ خاموش علیه واشنگتن و کسب اطلاعات و نفوذ جهانی استفاده می‌کرد.

وزارت دادگستری آمریکا، در آن زمان اعلام کرد که جی در ماه سپتامبر سال گذشته، به اتهام فعالیت غیرقانونی، با سمت افسر ارشد اطلاعات بخش ایالتی امنیت وزارت امور خارجه و سازمان جاسوسی پیشرفته چین دستگیر شد. 

جوزف فیتزپاتریک (Joseph Fitzpatrick)، سخنگوی دفتر دادستان ایالات‌ متحده در شیکاگو گفت که جی رسماً در ماه ژانویه امسال، به‌وسیله هیئت‌ منصفه متهم شد. وی با حضور در دادگاه فدرال شیکاگو، ادعای بی‌گناهی کرد. همچنین قرار است جي ماه آینده، فوریه 2019 نيز در دادگاه حاضر شود. وي تا آن زمان، در بازداشت به سر خواهد برد.

مأموران كنوني و سابق آمریکا، در نشستی با سی‌ان‌ان اظهار داشتند:

با وجود محکوم نشدن جی، بندهاي پرونده وي، نشان می‌دهد که چین از مردم در تمام عرصه‌های زندگی استفاده می‌کند. پکن به دانشمندان، تاجران و دانشجویان مهاجر اين كشور مانند جی –یکی از حدود 350 هزار چینی که هرساله در ایالات‌ متحده تحصیل می‌کنند– برای دسترسی به هر چیزی در دانشگاه‌ها و شرکت‌های آمریکایی به منظور جلب منافع خودش متکی است.

 میزان کلی جمعیت دانشجویان چینی در دانشگاه‌های آمریکا، نشان‌دهنده چالشی بزرگ برای سازمان‌های اطلاعاتی و قانونی، درباره تعادل قابل‌ توجه میان حفاظت از محیط دانشگاهی باز ایالات‌ متحده و کاهش خطر امنیت ملی است.

به گفته مقامات و کارشناسان آمریکایی، با وجود این که هنوز مشخص نیست چه تعداد از این دانشجویان، تحت نظر سازمان‌های قانونی قرار دارند؛ اما همه آن‌ها، به‌نوعی به دولت چین وابسته هستند. حتی اگر اکثرشان، برای جاسوسی، به واشنگتن فرستاده نشده باشند. این تلاش مداوم و تهاجمی چین، برای تضعیف صنایع، سرقت اسرار و کاهش نفوذ آمریکا در جهان است. بنابراین پکن می‌تواند کار خود را پیش ببرد.

جینا هاسپل (Gina Haspel)، رئیس سازمان سیا سال گذشته هشدار داد که چین تلاش می‌کند با کاهش نفوذ آمریکا در جهان، به اهداف خودش برسد.

مقامات ایالات‌ متحده مدعی هستند که رویکرد چین برای جاسوسی، به فوریت جدید، با توجه به تیره شده روابط میان پکن و واشنگتن درباره اختلافات تجاری، حملات سایبری و تساوی‌های نفوذ نظامی در آسیا نياز دارد. 

در ارزیابی تهدید جهانی جامعه اطلاعاتی آمده است:

ما معتقدیم که سرویس اطلاعات چین، از باز بودن جامعه آمریکا به‌ویژه محیط علمی و دانشگاهی، به کمک ابزار مختلف سوء استفاده می‌کند.

یک مقام آمریکایی به سی‌ان‌ان گفت:

مشکل ما، نه با دانشجویان، بلکه با دولت چین است. مسئله ضداطلاعات، به ما اطمینان می‌دهد که این افراد، با اهداف قانونی، به ایالات‌ متحده آمده‌اند و این کار را به‌گونه‌ای انجام می‌دهند که از کلیشه نویسی جلوگیری شود. ما می‌خواهیم به این منبع استعداد، دست پیدا کنیم و به آن‌ها اجازه بازگشت به چین نخواهیم داد.

مارکو روبیو (Marco Rubio)، سناتور جمهوری‌خواه فلوریدا در این نشست اعلام کرد:

هیچ مقایسه‌ای، با گستره و دامنه تهدید چین در مقابل آمریکا وجود ندارد و آن‌ها فعالانه به دنبال ریشه‌کن کردن ما در جهان هستند. روسیه و چین، در مورد جاسوسی غیرمتعارف رویکردهای مشابهی دارند.

نفوذکنندگان مخفی

بیش از یک دهه، مقامات اطلاعاتی و قانونی آمریکا، نگرانی‌های درونی خود را درباره تبدیل‌شدن دانشگاه‌های این کشور به اهدافی نرم برای سرویس اطلاعاتی خارجی –که از دانشجویان و کارکنان، برای دسترسی به فناوری‌های نوظهور استفاده می‌کند- ابراز داشتند. 

اما در ماه‌های اخیر، مقامات ارشد آمریکایی، فوریت جدی در مورد این مسئله و نیاز به افزایش آگاهی عمومی را با برجسته کردن تهدید در شهادت کنگره و هنگام صحبت در جلسات مختلف امنیتی  بیان کردند. 

با وجود اصرار مقامات واشنگتن بر خصوص این موضوع که اکثر دانشجویان چینی، برای اهداف قانونی در ایالات‌ متحده حضور دارند، دولت ترامپ، همچنان با نگرانی‌های ضداطلاعاتی ازسوی عوامل خارجی برای سوء استفاده از آسیب‌پذیری‌ها در نهادهای دانشگاهی روبرو است. 

جو آگوستین (Joe Augustyn)، مأمور سابق سازمان سیا با داشتن اطلاعات دست‌اول بالا از زمان حضورش در سازمان اظهار داشت:

سرویس اطلاعات چین، به‌جای برخورداري از جاسوسان آموزش‌دیده برای نفوذ به دانشگاه‌ها و کسب‌وکارهای آمریکا، به‌صورت راهبردی، از دانشجویان خود استفاده می‌کند؛ تا به‌عنوان عوامل دسترسی، یا نفوذکنندگان مخفی عمل کنند. این روش، به دولت چین، اجازه می‌دهد تا در برخی موارد، از تکذیب و انکار بهره برد.

ویلیام اِوانینا (William Evanina)، مدیر مرکز امنیت و ضداطلاعات ملی آوریل گذشته در کنفرانس مؤسسه آسپن گفت :

ما هرساله این جا حدود 350 هزار دانشجوی چینی داریم که آمار زیادی است. ما یک سیاست ویزای بسیار لیبرال برای آن‌ها داریم. 99 درصد این دانشجویان، به‌طور قانونی حضور دارند و با انجام دادن تحقیقات خوب، به اقتصاد جهانی کمک می‌کنند. اما آن، ابزار مورد استفاده دولت چین، برای تسهیل فعالیت مخربش در ایالات‌ متحده است.

طبق داده‌های مؤسسه آموزش بین‌الملل، دانشجویان چینی، درحال حاضر بزرگ‌ترین بخش دانشجویان خارجی در آن كشور را تشکیل می‌دهند. مقامات اطلاعاتی آمریکا، درباره افزایش روزافزون این دانشجویان در ورود سالانه به کشور و چالش‌های مرتبط با آن هشدار دادند. 

مقامات ارشد يادشده، به سی‌ان‌ان توضیح دادند که هم‌زمان با نفوذ سایبری و سرمایه‌گذاری راهبردی در کسب‌وکارهاي آمریکایی، چین از شبکه دانشجویان خود بهره می‌گيرد؛ تا زمان موردنیاز برای رسیدن به توانایی‌ها را فشرده کند. 

یک مقام ارشد در دفتر دن کوتز (Dan Coats)، مدیر اطلاعات ملی واشنگتن اعلام کرد:

در جهانی که فناوری‌‌ها در دسترس هستند و ما مهندسان و دانشمندان، آن‌ها را آموزش می‌دهیم، تلاش می‌کنیم تا ديگران نتوانند از زمان لازم برای رسیدن به توانایی‌ها و آزمایش ما استفاده کنند.

دولت چین، به‌شدت ادعای مربوط به متهم کردن آن‌ها را به نژادپرستی و مک‌کارتیسم تکذیب کرد. رسانه ملی این کشور، چند مورد از اتهامات اشتباه به دانشمندان چینی-آمریکایی و نگرانی‌ها و بزرگنمایی ایالات‌ متحده را نشان داد. 

وزارت امور خارجه چین، در بیانه‌ای به سی‌ان‌ان عنوان کرد:

چنین اظهاراتی، کاملاً غلط و با انگیزه‌های نادرست مطرح شده‌اند. تبادلات مردمی، از اساس، برای ترویج همکاری میان 2 کشور در تمام حوزه‌ها به منظور جلب منافع هر 2 ملت رخ می‌دهد. ما امیدواریم که سازمان‌ها و افراد مربوط در ایالات‌ متحده به‌طور صریح و فعال، تعامل بین مردم را ترویج و شرایط بهتر برای همکاری‌ها و مبادلات دوجانبه را در تمام زمینه‌ها به جای مخالفت فراهم کنند.

آن‌ها فقط برای جاسوسی به آمریکا نمی‌آیند

آگوستین تأکید کرد:

با توجه به ورود جمعیت زیاد دانشجویان چینی به‌صورت سالانه به آمریکا، به نظر این مشکل بزرگی است. ما بدون شک می‌دانیم که هر زمان، یک دانشجوی چینی، وارد ایالات متحده می‌شود، هنگام رفتن و بازگشتن آگاه هستند. آن‌ها برای جاسوسی به این جا نمی‌آیند؛ بلکه برای تحصیل و به‌صورت قانونی می‌آیند. اما بسته به این که کجا هستند و چه‌کاری انجام می‌دهند، درهرصورت برای دولت چین نقشی ایفا می‌کنند.

اندرو مک‌کِی (Andrew McKay)، مأمور ویژه اف‌بی‌آی –که شکایت کیفری علیه جی، در دادگاه منطقه‌ای آمریکا در شیکاگو تنظیم کرد– ابراز داشت؛ در پرونده جي، ابتدا یک مأمور اطلاعات چینی با هویت جعلی، به او نزدیک شده است. بر اساس شکایت بالا، اين دانشجوی چینی، به فعالیت آگاهانه به‌عنوان مأمور یک دولت خارجی، بدون اطلاع قبلی، به دادستان کل فرا خوانده شد. به گفته وکیل جی، وي از هنگام بازداشتش، در ماه سپتامبر سال قبل اطلاع داشته است.

همانند بسیاری از شهروندان چینی -که هرساله وارد آمریکا می‌شوند- جی هم با ویزای «F1» -مورد استفاده برای دانشجویان بین‌الملل در برنامه‌های دانشگاهی- وارد شده بود.

با توجه به پرونده‌های مهاجرت، در شکایت یادشده آمده است که هدف جی، پس از ورود به شیکاگو، در ماه اوت سال 2013، تحصیل در رشته مهندسی برق، در مؤسسه فناوری ایلینویز و در نهایت کسب مدرک کارشناسی ارشد بوده است. در ماه دسامبر سال 2018، یک مأمور اطلاعات چینی –که خود را استاد دانشگاه هوانوردی «Nanjing» معرفی کرده بود– به وي نزدیک شد. آن دانشجوی 27 ساله، سرانجام ماهیت واقعی اين مأمور و همکارانش را فهمید. 

بااین‌حال، اسناد دادگاه می‌گوید که او گزارش‌هاي پس‌زمینه خود را در مورد دیگر غیرنظامیان چینی ساکن آمریکا -که شاید جاسوس باشند- در این مورد، در صنایع هوا-فضا و فن‌آوری راهبردی آمریکا در اختیار داشته است. درنتیجه به مأموران آمریکایی در این خصوص دروغ گفته است. 

دولت چین، در واکنش به وضعیت فعلی پرونده جی، هنوز اظهارنظری نکرده است.

در ماه سپتامبر سال قبل، گنگ شانگ (Geng Shuang)، سخنگوی وزارت امورخارجه چین در واکنش به دستگیری جی، در کنفرانس مطبوعاتی خود، اظهار بی‌اطلاعی کرد.

طبق این شکایت، مأموران اف‌بی‌آی، حدود 36 پیام متنی در حساب کاربری «iCloud» پیدا کردند که میان جی و مأموران اطلاعاتی، از دسامبر 2013، تا ژوئیه 2015 ردوبدل شده بود. وی در سال 2016، پس از فارغ‌التحصیلی، طبق برنامه‌ای در گروه پشتیبان نیروی زمینی ایالات‌ متحده نام‌نویسی کرد. در این برنامه، درصورتی‌ که مهارت‌های شهروندان خارجی، برای منافع ملی، ضروری تشخیص داده شود، می‌توانند استخدام شوند.

در بخشی از مصاحبه نیروی زمینی و برنامه ترخیص امنیتی جی، از وي پرسیده شد که آیا با سرویس امنیتی خارجی ارتباطی دارد كه جي پاسخ منفی داد. واشنگتن‌ پست قبلاً گزارش داده بود که پرونده وی، با اتهامات مربوط به شو یانجون (Xu Yanjun)، افسر اطلاعاتی چینی ارتباط دارد. 

اتهام شو در ماه اکتبر سال گذشته و پس از دستگیری وی در بلژیک، برای سرقت اسرار تجاری از شرکت‌های هوا-فضای آمریکایی مشخص شد. شو اولین افسر اطلاعاتی چینی است که با پیگرد قانونی، در ایالات‌ متحده محکوم‌ شده است. وی دادخواست بی‌گناهی خود را ارائه داد.

چالش پیچیده ضداطلاعات

کریستوفر رِی (Christopher Wray)، رئیس اف‌بی‌آی، در سال گذشته، بارها به دنبال تمرکز روی تهدید چین و استفاده این کشور از دانشجویان خارجی در دانشگاه‌های ایالات‌ متحده برای دسترسی به تحقیقات نظامی و غیرنظامی حساس بود.

رِی در نشست سال قبل کمیته اطلاعات مجلس سنا، با ابراز نگرانی درباره عدم توجه جدی به تهدید چین گفت که آن‌ها از محیط توسعه و تحقیق باز ما سوء استفاده می‌کنند. وی خطاب به قانون‌گذاران مجلس سنا خاطرنشان کرد که برای ادعای خود دلایلی دارد.

رئیس اف‌بی‌آی توضیح داد:

یکی از مواردی که بسیار توجه مرا به خود جلب کرد –همان‌طور که کوتز به آن اشاره داشت– این بود که شرکت‌ها، دانشگاه‌ها و شرکای خارجی ما بیدار شده‌اند.

بر اساس مطالعات اخیر مؤسسه هوور، هنوز چالش پیچیده ضداطلاعات، برای ایالات‌ متحده ادامه دارد؛ زیرا برنامه‌های تبادلات بین‌الملل، نقش مثبتی در تقویت و بهبود روابط با چین ایفا می‌کنند.

در این گزارش آمده است:

دانشجویان چینی، به ترکیب متنوع سازمان‌های دانشجویی آمریکا کمک کرده‌اند. آن‌ها اغلب به‌طور مثبت، در کلاس درس حاضر می‌شوند و سهم ویژه‌ای در پروژه‌های تحقیقاتی با استعداد دانشگاهی دارند.

قانون‌گذاران و مقامات آمریکایی گفتند که چینی‌ها برای جذب ناسیونالیسم و اثبات وفاداری شهروندانشان، آن‌ها را وادار به جاسوسی می‌کنند. مارک وارنر (Mark Warner)، نماینده ویرجینیا و دموکرات پیش‌رو در کمیته منتخب اطلاعاتی مجلس سنا اعلام کرد که شناخت سلطه فراوان دولت چین روی شهروندانش امری ضروری است. 

وارنر در گفتگو با سی‌ان‌ان اظهار کرد:

در چین، تنها دولت می‌تواند اجازه خروج از کشور را برای تحصیل، یا کار در ایالات متحده صادر نمايد و ما شاهد این هستیم که پکن از قدرت خود روی شهروندانش استفاده و آن‌ها را مجبور به جاسوسی صنعتی و علمی در زمينه منافع این کشور می‌کند.

حزب کمونیست حاکم در چین، در تمام زمینه‌های جامعه چینی ازجمله دانشگاه، با حکم شی جین‌پینگ (Xi Jinping)، رئیس‌جمهور این کشور نفوذ کرده است. جین‌پینگ مرتباً اعلام می‌کند که رهبری حزب، در تمام قوا در هر بخش کشور رخنه کرده است.

مقامات دولت به CNN گفته‌اند که وزارت امور خارجه در نظر دارد اقدامات سخت‌گیرانه‌تری را برای متقاضیان ویزای F1 انجام دهد؛ هرچند جزئیات این طرح هنوز معلوم نیست.

دولت ترامپ، همچنین تأکید دارد که هرگونه معامله تجاری با چین، باید با توجه به نگرانی‌های مربوط به استفاده پکن از رشته عملیات‌ مخفی، به‌منظور سرقت اسرار دولتی و مالکیت معنوی متعلق به شرکت‌های خصوصی آمریکا باشد. 

پیش از دیدار دونالد ترامپ با شی، در بوینوس آیرس، در ماه دسامبر سال 2018، مذاکره‌کننده ارشد تجاری ایالات‌ متحده، یک گزارش 50 صفحه‌ای منتشر کرد که نشان می‌داد پکن اقدام اندکی برای اصلاح سیاست‌های ناعادلانه کرده است و همچنان به حمایت از جاسوسی اقتصادی سایبری برای دزدی تریلیون‌ها دلار اطلاعات معنوی ادامه می‌دهد. 

دولت ترامپ، با اعلام موج جدیدی از تعرفه‌ها در مورد کالاهای چینی تلاش می‌کند پکن را از دسترسی ناعادلانه به فناوری آمریکا باز دارد.

پیش از انتشار راهبرد اطلاعات ملی، دفتر مدیر اطلاعات ملی، هشدارها و اطلاعات جدیدي در خصوص فناوری و شرکت‌های هواپیمایی منتشر کرد که به نظر می‌رسید اهدافی برای کمک به محافظت از بخش خصوصی در برابر تهدیدات روزافزون از نهادهای اطلاعاتی خارجی و دیگر دشمنان است.

یک مقام اطلاعاتی آمریکایی نیز به سی‌ان‌ان گفت:

شرکت‌های آمریکایی، باید در مورد تهدید روزافزون هوشیار باشند. این که یک شهروند، دانشجو، تاجر، یا از طریق ابزار سایبری مأمور باشد اهمیت ندارد؛ مهم این است که شرکت‌ها بدانند در برابر ملتی هستند که قصد دزدیدن اطلاعاتشان را دارند.

مقامات آمریکایی، اقداماتی بیشتر از هشدار انجام داده‌اند

از ماه اوت سال 2017، وزارت دادگستری ایالات‌ متحده، چند فرد و شرکت را متهم به جاسوسی اقتصادی و دزدی اطلاعات معنوی، عمدتاً در بخش‌های هوا-فضا و فناوری‌های پیشرفته کرد. در ماه اکتبر 2018 نیز 2 مأمور اطلاعاتی چینی، به تلاش برای هک و نفوذ به شرکت‌های خصوصی در یک دوره 5 ساله به‌منظور دزدی فناوری متهم شدند.

بر اساس اين اتهامات، 6 هکر، ازسوی افسران و 2 تبعه چینی به كار گمارده شده ازطرف شرکت هوا-فضای فرانسه متهم و مدعی گرديدند که افسران برای کسب اطلاعات درباره موتور توربوفن توسعه یافته، با همکاری سازنده هواپیمای آمریکایی، به آن‌ها پول پرداخته بودند.

دولت چین، نسبت به درخواست سی‌ان‌ان برای نظردهی در این پرونده، واکنشی نشان نداده است؛ اما در ماه اکتبر سال قبل، لو کانگ (Lu Kang)، سخنگوی وزارت امور خارجه این کشور اتهامات نام برده را تخیلات محض و کاملاً ساختگی عنوان کرد. پیش‌تر در ماه سپتامبر همان سال، مأموران آمریکایی، جی را به اتهام جاسوسی، از طرف پکن، دستگیر کرده بودند.

مک‌کِی و اف‌بی‌آی از دستورالعمل‌های جستجو استفاده کردند تا به ایمیل‌ها و متونی دسترسی يابند که ازنظر آن‌ها، نحوه فریب جی و سوء استفاده ازسوی اساتید جاسوسی چین را نشان می‌داد. آن‌ها پس از دستگیری یکی از دانشجویان متهم، یک مأمور مخفی به‌ظاهر ازسوی سرویس اطلاعات چین را برای ملاقات با جی فرستادند.

در مکالمات صوتی و تصویری ضبط شده میان جی و مأمور مخفی اف‌بی‌آی مشخص شد که وي از کمک به واحد محرمانه دولت چین آگاهی دارد و این دقیقاً چیزی بود که جي در مکالماتش برای ویزای دانشجویی و ورود به برنامه پشتیبان نیروی زمینی ایالات متحده انکار کرده بود. 

وزارت دادگستری آمریکا، در کنفرانسی، با اشاره به شکایت بالا، اعلام کرد:

جی به‌طور خاص، هرگونه تماس با دولت خارجی را در 7 سال گذشته، تکذیب نموده است.

اما مقامات آمریکایی هنوز هم معتقدند که این مسئله، نیاز به تعادلی ظریف و تحقیقاتي بیشتر دارد. 

ای‌دابلیو پریستاپ (E.W. Priestap)، معاون بخش ضداطلاعات اف‌بی‌آی ماه ژوئن سال گذشته، خطاب به قانون‌گذاران اظهار داشت:

با وجود تعامل فعال میان دانشگاه، صنعت و مهم‌تر از همه مردم در این مسئله، تلاش‌های دشمن خارجی برای سوء استفاده از محیط دانشگاهی قابل‌ دسترس در آمریکا، همچنان ادامه دارد. دسترسی به اینترنت، سوء استفاده‌های سایبری، مسافرت‌های بین‌المللی و فناوری پرداخت، گزینه‌های دشمنان خارجی را برای بهره‌برداری از مدارس آمریکا و دستیابی به درآمد داخلی ممکن می‌کند.