به گزارش کارگروه بین‌الملل سایبربان، یونسکو برای پیشبرد طرح راهکارهای باز برای دسترسی آزاد عادلانه که از سال ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ اجرا خواهد شد، نزدیک به ۴ میلیون دلار از بنیاد گیتس کمک مالی دریافت کرده است. هدف این طرح کاهش نابرابری در دسترسی به دانش علمی، داده‌های تحقیقاتی، نرم‌افزار و منابع آموزشی، به‌ویژه در کشورهای محروم است.
این طرح در ابتدا بر دسترسی آزاد الماس، یک مدل انتشار که به محققان اجازه می‌دهد آثار خود را منتشر کنند و خوانندگان بدون پرداخت هزینه به آن دسترسی داشته باشند، تمرکز خواهد کرد. این مدل توسط جوامع دانشگاهی و تحقیقاتی مدیریت می‌شود و اولویت آن دسترسی، کیفیت و یکپارچگی تحقیق است تا سود تجاری. یونسکو با حذف هزینه‌های انتشار و اشتراک، قصد دارد مشارکت بیشتری را در تحقیق و اشتراک دانش، به‌ویژه در بین مؤسساتی که با موانع مالی مواجه هستند، فراهم کند.
یونسکو فراتر از انتشارات دانشگاهی، قصد دارد ارتباط بین دسترسی آزاد الماس، داده‌های باز، نرم‌افزارهای رایگان و متن‌باز و منابع آموزشی باز را تقویت کند. این طرح از ابزارها، استانداردها و ظرفیت‌های نهادی مشترک برای تسهیل دسترسی و استفاده مجدد از دانش پشتیبانی خواهد کرد. این رویکرد بر اساس برنامه راه‌حل‌های باز یونسکو بنا شده است که در آوریل ۲۰۲۶ در نقشه راه اتحاد کالاهای عمومی دیجیتال گنجانده شد. این برنامه منابع دیجیتال باز را که می‌توانند در زمینه‌های مختلف نهادی و ملی قابل‌دسترسی، تطبیق و استفاده مجدد باشند، ترویج می‌دهد.
یونسکو همچنین قصد دارد به محققان و مؤسسات در انتشار و به‌اشتراک‌گذاری دانش به زبان‌های خود کمک کند و موانع زبانی و مالی برای مشارکت در تحقیقات جهانی را برطرف کند.
این سازمان از شرکای بیشتری برای حمایت از این ابتکار و گسترش دامنه آن دعوت کرده است. چارچوب گسترده‌تر راه‌حل‌های باز آن همچنین از اجرای توصیه‌های بین‌المللی در مورد منابع علمی و آموزشی باز پشتیبانی می‌کند و دسترسی به تحقیقات را با تلاش‌های گسترده‌تر برای بهبود دردسترس‌بودن و استفاده مجدد از دانش مرتبط می‌سازد.
