به گزارش کارگروه فناوری اطلاعات سایبربان، یونسکو در چهارمین مجمع جهانی اخلاق هوش مصنوعی که از ۱۴ تا ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶ در ریاض (عربستان سعودی) برگزار میشود، سه ابزار جدید را باهدف کمک به دولتها برای تقویت حکمرانی اخلاقی و فراگیر هوش مصنوعی رونمایی خواهد کرد.
پیشبینی میشود این مجمع میزبان حدود ۸ هزار شرکتکننده، از جمله وزرا و معاونان وزرا از حدود ۵۰ کشور و همچنین نمایندگانی از جامعه مدنی، محافل دانشگاهی، سازمانهای بینالمللی و بخش خصوصی باشد.
یونسکو قصد دارد در تاریخ ۱۶ سپتامبر، نسخه بهروزرسانی شده روششناسی ارزیابی آمادگی رَم 2.0 (RAM 2.0) که تحلیلی مبتنی بر یافتههای کشورهای تکمیلکننده این ارزیابی است و همچنین یک بسته ابزار جدید درباره هوش مصنوعی و محیطزیست را معرفی کند. هدف از این ابزارها، کمک به سیاستگذاران برای شناسایی شکافها در حکمرانی ملی هوش مصنوعی، تقویت قوانین و سیاستها و درنظرگرفتن اثرات زیستمحیطی سیستمهای هوش مصنوعی است.
نسخه (RAM 2.0) بر پایه روششناسی فعلی یونسکو برای ارزیابی آمادگی بنا شده است؛ روشی که میزان آمادگی کشورها را برای توسعه، استقرار و حکمرانی هوش مصنوعی در حوزههای حقوقی، اجتماعی، اقتصادی، آموزشی و فنی میسنجد. به گفته یونسکو، ۵۸ کشور این ارزیابی را تکمیل کردهاند و بیش از ۲۰ هزار ذینفع در توسعه آن مشارکت داشتهاند. روششناسی بهروزرسانی شده، مشارکت و نظرات بیشتری را از سوی زنان، افراد دارای معلولیت و مردمان بومی در برخواهد گرفت.
یونسکو اعلام کرده است که یافتههای حاصل از این روششناسی تاکنون به تدوین راهبردهای هوش مصنوعی در کشورهایی نظیر بنگلادش، کلمبیا، غنا، نیجریه و زیمبابوه و همچنین ابتکارات منطقهای مانند راهبرد قارهای هوش مصنوعی اتحادیه آفریقا و نقشه راه هوش مصنوعی مسئولانه آسهآن (ASEAN) برای سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۰ کمک کرده است. این اقدامات مبتنی بر توصیهنامه یونسکو در مورد اخلاق هوش مصنوعی است که بهعنوان چارچوبی جهانی برای حکمرانی اخلاقی هوش مصنوعی به تصویب رسیده است.
سومین ابزار بر تأثیرات زیستمحیطی هوش مصنوعی تمرکز خواهد داشت. انتظار میرود این ابزار سیاستگذاران را در مسیر کاهش ردپای زیستمحیطی سیستمهای هوش مصنوعی راهنمایی کند و درعینحال، چگونگی حمایت هوش مصنوعی از اقدامات اقلیمی، حفاظت از تنوع زیستی و تابآوری اکوسیستمها را بررسی نماید.
مباحث مجمع ریاض همچنین به چالشهای نوظهور حکمرانی مرتبط با هوش مصنوعی عاملیتدار (agentic AI) خواهد پرداخت؛ از جمله پیامدهای آن برای محیطزیست، برابری جنسیتی، فرهنگ و سلامت روان جوانان و نیز تحولات در حوزههایی مانند فناوری عصبی (نوروتکنولوژی) و زیستشناسی مصنوعی.
