به گزارش کارگروه شبکه های اجتماعی خبرگزاری سایبربان، کاربران واتساپ در مسکو و سنپترزبورگ اواخر هفته گذشته گزارش دادند که ارسال پیامها با مشکل مواجه شده و عکسها و ویدئوها به کندی بارگذاری میشوند.
تا روز دوشنبه، برخی کاربران همچنان اختلالاتی را تجربه میکردند، هرچند به نظر میرسید دامنه مشکلات کاهش یافته است.
نهاد دولتی نظارت بر ارتباطات، «روسکومنادزور»، اعلام کرد که «اقدامات محدودکننده» علیه واتساپ اعمال کرده و این پلتفرم را متهم کرد که بارها قوانین روسیه را نقض کرده است.
به گفته این سازمان، از واتساپ برای «سازماندهی و اجرای فعالیتهای تروریستی، جذب عاملان، همچنین برای کلاهبرداری و سایر جرائم علیه شهروندان روس» استفاده میشده است.
این نهاد از روسها خواست به گزینههای داخلی روی بیاورند و تأکید کرد که اگر این سرویس به مطالبات قانونی عمل نکند، ممکن است بهطور کامل مسدود شود.
روز دوشنبه، آنتون گورِلکین، یکی از قانونگذاران ارشد، بیان کرد که اقدام اخیر روسیه علیه واتساپ تا حدی ناشی از افشای ادعایی تماسهای دیپلماتیک سطح بالا بوده است؛ تماسهایی که در آن یوری اوشاکوف، مشاور رئیسجمهور ولادیمیر پوتین، استیو ویتکوف بازرگان آمریکایی و فرستاده دونالد ترامپ، و کیریل دیمیتریِف مقام سرمایهگذاری کرملین حضور داشتهاند.
اوشاکوف به روزنامه کامرسانت گفت برخی مکالمات او از طریق کانالهای دولتی رمزگذاریشده انجام شده، اما احتمال داد که تماسهایش با دیمیتریِف و ویتکوف ممکن است از طریق واتساپ انجام شده باشد.
او اظهار کرد:
یکسری مکالمات در واتساپ وجود دارد که بهطور کلی ممکن است کسی به شکلی بتواند به آنها گوش دهد.
گورِلکین در یک پست تلگرامی استدلال کرد این حادثه نشان میدهد که مالکان واتساپ نه تنها چشمان خود را بر فعالیتهای غیرقانونی میبندند، بلکه فعالانه در آن مشارکت میکنند.
سخنگوی واتساپ در پاسخ به پرسشهای وبسایت ریکوردد فیوچر نیوز (Recorded Future News) بیانیه کوتاهی منتشر کرد:
واتساپ خصوصی است، رمزگذاری سرتاسری دارد، و در برابر تلاش دولتها برای نقض حق مردم در داشتن ارتباط امن مقاومت میکند؛ به همین دلیل روسیه تلاش میکند دسترسی بیش از ۱۰۰ میلیون شهروند روسیه به آن را مسدود کند.
فشار بر واتساپ از اوت ۲۰۲۵ شدت یافت؛ زمانی که روسیه تماس صوتی در واتساپ و تلگرام را ممنوع کرد و مدعی شد این خدمات به ابزارهای اصلی مجرمان سایبری و خرابکاران تبدیل شدهاند.
واتساپ آن زمان گفت این اقدام تلاشی برای سوق دادن روسها به سمت سرویسهای کمامنیتتر با هدف تسهیل نظارت دولتی است.
این اقدامات جدید در حالی صورت میگیرد که روسیه کارزار گستردهای برای کنترل بیشتر بر ارتباطات دیجیتال و محدود کردن استفاده از فناوریهای خارجی به راه انداخته است.
در ماه اکتبر، نهاد ضدانحصار روسیه شرکت اپل را ملزم کرد که روی دستگاههای فروختهشده در کشور، موتور جستوجوی روسی مانند یاندکس (Yandex) یا Mail.ru را بهعنوان گزینه پیشفرض تنظیم کند و اپل را متهم کرد که قوانین حمایت از مصرفکننده را نقض کرده است.
اوایل امسال، روسیه دسترسی به اسپید تست (Speedtest)، ابزار پرکاربرد سنجش سرعت اینترنت که توسط شرکت آمریکایی اوکلا توسعه یافته را مسدود کرد و گفت این سرویس تهدیدی برای امنیت ملی است.
بیشتر پلتفرمهای بزرگ غربی از جمله فیسبوک، اینستاگرام و دیسکورد نیز هماکنون بدون وی پی ان (VPN) در روسیه قابل دسترسی نیستند.
در ماه ژوئن، محدودیتهایی که وبسایتهای تحتحمایت شرکت آمریکایی کلودفلیر (Cloudflare) را هدف قرار داد، موجب اختلالات گستردهای در ترافیک اینترنت داخلی شد.
جایگزینهای داخلی شامل پیامرسان جدید و تحتحمایت دولت با نام «مَکس» است که هدف آن تبدیل شدن به یک پلتفرم ملی ارتباطی مشابه ویچت چین است.
