به گزارش کارگروه فناوری اطلاعات سایبربان، دبیرکل سازمان ملل متحد گزارشی را به مجمععمومی ارائه کرد که نشان میدهد تأمین مالی برای ظرفیتسازی در حوزه هوش مصنوعی (AI) همچنان پراکنده است و شکافهای جغرافیایی قابلتوجهی بر جای گذاشته است.
این گزارش با عنوان چالشهای منحصربهفرد پیشروی کشورهای درحالتوسعه در ظرفیتسازی هوش مصنوعی (A/80/817) در اجرای قطعنامه ۷۸/۳۱۱ مجمععمومی تهیه شده و اقداماتی را برای ایجاد صندوق جهانی ظرفیتسازی هوش مصنوعی پیشنهاد میکند.
این گزارش شکافهایی را در زمینه ظرفیتهای بنیادین از جمله توان محاسباتی و نیازهای مرتبط باانرژی و اتصال، دادههای باکیفیت، زیرساختهای عمومی دیجیتال و مهارتها شناسایی میکند. همچنین شکافهایی را در حوزههای حکمرانی و چارچوبهای حقوقی، ظرفیت نهادی برای ارزیابی، تدارک، استقرار و مدیریت هوش مصنوعی، و ظرفیت مشارکت در فرایندهای بینالمللی حکمرانی هوش مصنوعی برمیشمارد.
گزارش مذکور به نابرابریهای عمده میان کشورها، از جمله در دسترسی به ظرفیت مراکز داده و داشتن راهبردهای ملی هوش مصنوعی، اشاره دارد. این گزارش با استناد به گزارش مقدماتی هیئتعلمی مستقل بینالمللی در مورد هوش مصنوعی هشدار میدهد که فرصت برای اقدام هماهنگ جهت بهرهبرداری از مزایای هوش مصنوعی و درعینحال مقابله با خطرات آن، بهسرعت در حال ازدسترفتن است.
این گزارش سه توصیه ارائه میدهد. نخست، از مجمععمومی میخواهد که ضرورت ایجاد صندوق جهانی ظرفیتسازی هوش مصنوعی را تأیید کرده و در هشتاد و یکمین نشست خود، گامهایی برای پیشبرد آن از جمله کار بر روی اهداف راهبردی، ساختار حکمرانی و نحوه اداره آن بردارد. دوم، توصیه میکند که وضعیت ظرفیت هوش مصنوعی در کشورهای مختلف به طور منظم و با استفاده از شاخصهای قابلسنجش گزارش شود. سوم، کشورهای عضو را تشویق میکند تا مراکز بیشتری را برای پیوستن به شبکه جهانی تبادل و همکاری در زمینه ظرفیتسازی هوش مصنوعی (که تحت حمایت سازمان ملل متحد است) معرفی کنند.
صندوق پیشنهادی بهعنوان سازوکاری مبتنی بر نیاز معرفی شده است که مکمل ترتیبات مالی موجود خواهد بود. این گزارش رقم اولیه و تقریبی ۳ میلیارد دلار را برای دورهای دو تا چهارساله مطرح میکند، هرچند خاطرنشان میسازد که طراحی و مقیاس این صندوق هنوز نهایی نشده است.
این گزارش بر پایه گزارش سال ۲۰۲۵ دبیرکل با عنوان گزینههای نوآورانه تأمین مالی داوطلبانه برای ظرفیتسازی هوش مصنوعی تدوین شده است؛ گزارشی که تأمین مالی برای رفع نیازها و شکافهای بنیادین ظرفیت هوش مصنوعی را بهعنوان چالشی مشترک برای کشورهای درحالتوسعه شناسایی کرده بود.
