الزام اَپل و مایکروسافت به ذخیرهسازی محلی دادهها در روسیه
به گزارش کارگروه بینالملل سایبربان؛ دولت روسیه، شرکتهای اَپل و مایکروسافت را مشمول الزامات نظارتی و نگهداری دادهها کرد؛ الزاماتی که طبق قوانین این کشور بر پلتفرمهای دیجیتالیِ دارای قابلیت تبادل پیام اعمال میشود.
«Roskomnadzor»، سازمان نظارت بر ارتباطات روسیه، در ماه اکتبر امسال، نام هر دو شرکت را در فهرست سازماندهندگانِ انتشار اطلاعات ثبت کرد؛ هرچند این موضوع تا چند روز پیش رسانهای نشده بود.
براساس اسناد رسمی، شرکت مستقر در ردموند (مایکروسافت) با شناسه «593-РР» و شرکت مستقر در کوپرتینو (اَپل) با شناسه «594-РР» در این فهرست ثبت شدهاند.
این اقدام، هر دو شرکت را ملزم میکند تا اطلاعات خاصی را درباره کاربران خود در روسیه نگهداری کنند و در مواردی که مقررات تعیین کرده است، آن را در اختیار نهادهای امنیتی قرار دهند.
در حال حاضر هنوز مشخص نیست که کدامیک از سرویسهای خاصِ هر شرکت تحت تأثیر این مقررات قرار میگیرند و آیا ثبت نام این دو غول فناوری بهصورت داوطلبانه انجام شده یا براساس تصمیم مقامات صورت گرفته است. رسانههای آربیسی (RBC) و دویچه وله (Deutsche Welle) این خبر را پوشش دادهاند.
طبق ماده ۱۰.۱ قانون فدرال اطلاعات، سازماندهندگانِ انتشار اطلاعات موظفاند دادههای مربوط به کاربران و همچنین سوابق دریافت، ارسال، تحویل یا پردازش ارتباطات الکترونیکی آنها را به مدت سه سال ذخیره و نگهداری کنند.
علاوه بر این، آنها باید محتوای پیامهای متنی، پیامهای صوتی، تصاویر، ویدیوها و سایر ارتباطات الکترونیکی را مطابق با شرایط قانونی تعیینشده حداکثر به مدت شش ماه حفظ کنند.
این مقررات همچنین تحویل اطلاعات مذکور به نهادهای دولتیِ مجاز، که وظیفه انجام تحقیقات یا تأمین امنیت کشور را بر عهده دارند، را پیشبینی کرده است.
در عمل، دامنه این الزامات میتواند بخش قابلتوجهی از سرویسهای مورد استفادهی مصرفکنندگان و کسبوکارها را در بر گیرد. در مورد اَپل، این موضوع میتواند ابزارهای ارتباطی و ذخیرهسازی نظیر آیمسیج (iMessage)، فیستایم (FaceTime)، آیکلاد میل (iCloud Mail)، یادداشتها و آلبومهای اشتراکی و همچنین سایر قابلیتهایی را شامل شود که امکان تبادل اطلاعات میان کاربران را فراهم میکنند.
در مورد مایکروسافت، این تأثیرات احتمالی میتواند سرویسهای پیامرسانی، تماسها، ایمیل، ابزارهای همکاری مشترک و خدمات کاری مبتنی بر فضای ابری را در بر گیرد.
با این حال، قرار گرفتن نام این دو غول فناوری اطلاعات و ارتباطات در فهرست مذکور، لزوماً به این معنا نیست که تمام این محصولات بهطور خودکار مشمول الزامات یکسانی میشوند، یا اینکه مقامات به محتوای آنها دسترسی گستردهای پیدا کردهاند. به گزارش روزنامه روسی کومرسانت، این رجیستری، شرکتها را به عنوان افراد متعهد شناسایی میکند، اما سرویسهای تحت تأثیر و دامنه عملی درخواستها هنوز به طور کامل روشن نشدهاند.
در هر صورت، عدم رعایت تعهدات میتواند در را به روی تحریمهای اقتصادی و در نهایت، محدودیتهای دسترسی به خدمات شرکتها در روسیه باز کند. سابقه سایر پلتفرمها نشان میدهد که رویارویی با مسکو میتواند سالها ادامه داشته باشد و در نهایت بر دسترسی به خدمات تأثیر بگذارد.
افزایش کنترل و سانسور
کارشناسان ادعا کردند که این تصمیم بخشی از یک استراتژی فزاینده و شدید برای کنترل ارتباطات دیجیتال توسط کرملین است.
رجیستری سازماندهندگان انتشار اطلاعات از سال ۲۰۱۴ وجود داشته و برای اعمال تعهدات مشابه بر پلتفرمهای مختلف، از جمله برنامههای پیامرسان و سرویسهای فناوری خارجی، مورد استفاده قرار گرفته است.
با این حال، از زمان آغاز جنگ روسیه و اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، مقامات محدودیتهای ابزارهای خارجی و ارتباطات اینترنتی را تشدید کردهاند.
در دسامبر ۲۰۲۴، سازمان نظارت بر ارتباطات روسیه 12 سرویس پیامرسان از جمله واتساپ، اسکایپ و وایر را به این لیست اضافه کرد. در فوریه ۲۰۲۵، کلودفلر نیز پس از درگیری مربوط به تعهدات اطلاعرسانی خود، در این لیست قرار گرفت.
در دسامبر سال گذشته، این آژانس ارتباطات محدودیتهایی را علیه فیستایم (FaceTime) و اسنپچت اعلام و ادعا کرد که خدمات آنها میتواند برای فعالیتهای مجرمانه مورد استفاده قرار گیرد. اخیراً، در ژانویه سال جاری، گوگل میت (Google Meet) به فهرست اضافه شد.