یادداشتی بر فیلم سینمایی من چه کسی هستم؟ (WHO AM I)

بنیامین که شخصیتی درون‌گرا دارد، در جلب نظر اطرافیان ناموفق است. او به‌عنوان پیک در فست‌فود مشغول به کار است که به‌طور اتفاقی با ماری -همکلاس دوران مدرسه- روبه‌رو می‌شود. بنیامین که در ابراز احساسات با مشکلات جدی دست و پنجه نرم می کند، برای جلب نظر ماری و سایر اطرافیان، به سرور دانشگاه نفوذ و اقدام به سرقت سؤالات امتحانی می‌کند‌‌‌؛ البته او در حین انجام این کار شناسایی و به دادگاه معرفی می‌شود. دادگاه، بنیامین را به 50ساعت خدمات اجتماعی اجباری محکوم می‌کند.

بنیامین در طول دوران محکومیت خود، با شخصی به نام مکس آشنا می‌شود. مکس برخلاف بنیامین شخصیتی کاریزماتیک داشته و فرد خوش‌گذرانی است. مکس نیز به همراه دو دوست دیگرش- استفان و پاول- به هک و خرابکاری‌های سایبری مشغول است. بنیامین که این عرصه را برای جلب‌توجه و خودنمایی مناسب می‌بیند به مکس می‌پیوندد؛ بدین ترتیب گروه کلای clay تشکیل می شود و ... .

اما واقعا «من چه کسی هستم؟»

از نگاه ساختار، فیلم سینمایی «من چه کسی هستم؟» را می‌توان اثری با استاندارد سینمایی-تلویزیونی به‌شمار آورد. هفتاد درصد از فیلم به‌صورت فلاش‌بک و در قالب بازجویی لیدنبرگ از بنیامین روایت می‌شود. در 20 دقیقه پایانی نیز، نویسنده و کارگردان سعی داشته‌اند، با تکنیک رکب، مخاطب را غافلگیر کنند. هرچند تماشاگر در لحظاتی غافلگیری را تجربه می‌کند، اما به دلیل اینکه شیوه‌ استفاده از این تکنیک، برمبنای عدم ارائه‌ اطلاعات اولیه به بیننده طراحی ‌شده‌، حفره‌هایی متعدد در گستره منطق داستان ایجاد شده و به شدت فیلمنامه را آسیب‌پذیر کرده است.

اما از منظر محتوا، «من چه کسی هستم؟» دارای نکات قابل تأملی‌است. به‌عنوان نمونه، می‌توان به چالش هویت در فضای مجازی اشاره کرد. بنیامین که در دنیای واقعی شخص منفعل و ضعیفی است، سعی می‌کند این نقیصه را با خودنمایی مجازی کمرنگ کند. انتخاب او برای این کار، خرابکاری در فضای سایبری است. در طرف مقابل، مکس که خصوصیات کاریزماتیک اجتماعی دارد، در بعد فنی نیازمند توانمندی بنیامین است. این تفاوت چشمگیر شخصیت‌ها در فضای مجازی و دنیای واقعی، در کنار نقش مکمل آن‌ها نسبت به یکدیگر، به‌خوبی در فیلم منعکس شده‌است.

نکته‌ قابل‌توجه بعدی، اشاره به بهره‌گیری حداکثری مجرمین سایبری از اطلاعات شخصی به‌ظاهر بی‌ارزش کارکنان مراکز حساس است. نمونه بارز این نکته در فیلم، آنجایی‌است که بنیامین و دوستانش از نوشته‌های به‌ظاهر بی‌ارزش یکی از کارمندان رده پایین سازمان اطلاعات آلمان استفاده کرده و کلید ورود به سازمان اطلاعات را به دست می‌آورند.

ایده‌ نمایش فروم اینترنتی در مختصات واگن‌های مترو، نکته‌ مثبت دیگر فیلم است. رسم نانوشته‌ای که در سریال «MR.ROBOT» نیز به چشم می‌خورد. صورتک‌های مختلف به‌کاررفته توسط اعضای فروم، بیانگر هویت ساختگی و غیرقابل ‌اعتماد در مناسبات و مراودات مجازی است.

درمجموع و با توجه به بضاعت سینمای آلمان، «من چه کسی هستم؟» را می‌توان اثری برشمرد که با بودجه‌ای اندک، توانسته فیلمی متوسط و با پس‌زمینه‌ سایبری-امنیتی روانه سالن‌های سینما کند. شاید اگر تهیه‌کنندگان این فیلم، در نگارش فیلم‌نامه و انتخاب کارگردان، وسواس هنری بیشتری به خرج می‌دادند؛ می‌شد امیدواری بیشتری به «من چه کسی هستم؟» داشت.