چین بهزودی در پژوهشهای هوش مصنوعی از آمریکا پیشی میگیرد
به گزارش کارگروه فناوری اطلاعات سایبربان؛ ژوئن سال گذشته در کنفرانس بینایی کامپیوتری جهان، گوگل و اپل حامی مسابقهای علمی شدند که الگوریتمها را برای درک تصاویری از دوربینهای دوقلویی به چالش میکشید که تحت شرایط گوناگون نظیر هوای آفتابی یا نامساعد جمعآوری شده بودند. نرمافزار هوش مصنوعی پیروز در آن رقابت میتوانست در زمینهی پروژههای پولساز نظیر خودروهای خودران یا واقعیت افزوده به غولهای فناوری آمریکایی کمک کند؛ اما برندهی این مسابقهی علمی، مؤسسهای با علایق و تعهدات کاملاً متفاوت بود: دانشگاه ملی فناوریهای دفاعی چین که یک مرکز علمی ردهبالای نظامی و بخشی از ارتش آزادیبخش خلق این کشور محسوب میشود.
این داستان کوتاه، بیانگر بلندپروازیهای گستردهی چین در حوزهی هوش مصنوعی و برتری و پیشگامی اخیر چینیها در عرصهی یادشده است. دولت چین در سال ۲۰۱۷ راهبرد تازهای را اعلام کرد که براساس آن، چین قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ به رهبر جهان در عرصهی هوش مصنوعی تبدیل شود. اکنون تازهترین دادهها از خروجی پژوهشگران هوش مصنوعی آمریکایی و چینی نشان میدهد که چین در مسیر رسیدن به هدف یادشده قرار دارد.
در زمینهی حجم مطلق مقالات هوش مصنوعی که هر ساله منتشر میشوند، چین از مدتها پیش آمریکا را پشت سر گذاشته؛ اما همواره پرسشهایی پیرامون کیفیت و تأثیرگذاری این مقالات وجود داشته است. مؤسسهی هوش مصنوعی الن (AI2) واقع در سیاتل آمریکا بهتازگی تجزیهوتحلیلی در حوزهی هوش مصنوعی انجام داده که نشان میدهد سهم چین از نشریات برجستهی هوش مصنوعی بهسرعت در حال نزدیک شدن به سهم ایالات متحده است. اگر روند فعلی تداوم داشته باشد، هر دو کشور در سال ۲۰۲۰ به سهمی برابر از نشریات برجستهی علمی دست خواهند یافت.
مؤسسهی الن به کمک موتور جستجوی علمی خود بهنام «Scholar Semantic»، بیش از ۲ میلیون مقالهی پژوهشی منتشرشده تا پایان ۲۰۱۸ را تحلیل کرد. مقایسهی مقالات آمریکا و چین به روشنی نشان میدهد که چین مدتها پیش از انتشار راهبرد ملی اخیرش، قدرت نوظهوری در پژوهشهای هوش مصنوعی به شمار میرفت. به نقل از دادههای موتور جستجوی مؤسسهی الن، چین از سال ۲۰۰۵ تاکنون بیش از آمریکا مقالات هوش مصنوعی منتشر کرده است.
از سالها پیش به روند روبه رشد چین در انتشار مقالات هوش مصنوعی اشاره شده است؛ از جمله گزارشی در مورد رقابتپذیری ایالاتمتحده در پژوهشهای هوش مصنوعی که به سفارش دولت باراک اوباما منتشر شد. بااینحال، منتقدان با دیدهی شک و تردید به این موفقیت نگاه میکنند؛ زیرا مؤسسات پژوهشی چین در امر انتشار مقالات کم کیفیت و حتی کلاهبرداری علمی، سابقهای شناختهشده دارند.
بااینحال وقتی مؤسسهی الن بهمنظور در برگرفتن پرارجاعترین مقالات پژوهشی اغلب توسط پژوهشگران دیگر، تجزیهوتحلیل خود را تکرار کرد، مشخص شد که ایالاتمتحده چندان جلوتر از چین نیست. نتیجهی این بررسی اشاره میکند که سهم چین از ۱۰ درصد مقالات برجستهی پژوهشی هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۰ با ایالاتمتحده برابری خواهد کرد.
پژوهشهای هوش مصنوعی AI research
محاسبهی میزان ارجاعات به نحو کامل کیفیت و تأثیرگذاری ایدهها را بازتاب نمیدهد؛ زیرا این احتمال وجود دارد که چینیها در پژوهشهای خود با ارجاع به مقالات دیگر هموطنانشان، آمار ارجاع مقالات خود را افزایش داده باشند به همین جهت، مؤسسهی الن قصد دارد در تجزیهوتحلیلهای بعدی خود این مسئله را نیز بررسی کند. اورن اتزیونی، مدیرعامل مؤسسهی الن میگوید یافتهها نشان میدهند که دولت آمریکا باید به نحو بهتری از پژوهشهای هوش مصنوعی حمایت کند. ترامپ اخیراً فرمانی اجرایی را امضا کرد که بهموجب آن از سازمانهای دولتی خواسته میشود تا فعالیت بیشتری در عرصهی هوش مصنوعی داشته باشند؛ اما بسیاری از کارشناسان این حوزه نسبت به اثرگذاری فرمان رئیسجمهور اطمینان ندارند. اتزیونی میگوید:
این فرمان هرچند مقصود خود را به روشنی بیان کرد؛ اما حاوی جزئیات اندکی است و به دو مورد از مهمترین موارد موردنیاز ما اشارهای نمیکند. این دو شامل سیاست مهاجرتی مهماننوازانهتر برای جذب استعدادهای برتر پژوهشی و بودجهی چشمگیر پژوهشی بیشتر هستند.
به گفتهی گرگ الن، پژوهشگر ارشد در اندیشکدهی امنیت آمریکای نوین، تجزیهوتحلیل مؤسسهی الن باید این پیغام را به خانه برساند که بلندپروازیهای هوش مصنوعی چین جدی هستند. اهداف و راهبردهای بوروکراتیک بلندپایه نظیر آنهایی که در برنامهی هوش مصنوعی چین شرح داده شدهاند، وقتی از آمریکا تحت نظر قرار گیرند، میتوانند غیرعادی به نظر برسند.
الن بهتازگی گزارشی را با این مضمون منتشر کرد که چگونه دستگاه امنیت نظامی و ملی چین، اصلیترین عنصر راهبرد هوش مصنوعی در حال تکامل این کشور محسوب میشود. پیروزی یک دانشگاه وابسته به ارتش چین در رقابتی به پشتیبانی اپل و گوگل بهخوبی نمایانگر اهمیت کاربردهای نظامی هوش مصنوعی برای این کشور است. گرگ دریافت که وزارت دفاع چین به نحو گستردهای در حال سرمایهگذاری در پژوهشهای هوش مصنوعی است؛ بهعنوانمثال این وزارتخانه دو مرکز پژوهشی جدید را در پکن راهاندازی کرده که حوزهی فعالیتشان به هوش مصنوعی و سامانههای غیرانسانی اختصاص دارد. مقالهای که در ماه دسامبر توسط یکی از این دو مرکز منتشر شد، تلاش کرد تا اقدامات محرمانهی سامانهی آلفا زیرو آلفابت را توضیح دهد. این سامانه در هر دو بازی شطرنج و گو قادر به ارائهی عملکرد فرا انسانی است.
دادههای نمایهی هوش مصنوعی وابسته به استنفورد که با استفاده از چندین معیار سیر توسعهی هوش مصنوعی را دنبال میکند، نشان میدهد که چگونه دولت چین نقش از پیشمرکزی خود را در پژوهشهای این کشور گسترش میدهد. مقالات پژوهشی هوش مصنوعی وابسته به دولت بین سالهای ۲۰۰۷ و ۲۰۱۷ به میزان ۴۰۰ درصد افزایشیافته که از رشد آزمایشگاههای خصوصی چین بسیار فراتر است؛ درنتیجه مؤسسات علمی حمایتشده از سوی دولت همچنان اغلب خروجی پژوهشی این کشور را تولید میکنند.
برای مقایسه باید اشاره کرد که در ایالاتمتحده شرکتهایی نظیر آلفابت نقش بسیار برجستهتری را ایفا میکنند. سهم مقالات هوش مصنوعی که از جانب شرکتها تولید میشوند، در آمریکا هفت برابر بیشتر از چین است.
