نگاهی به سریال مستند امتیاز بالا (High Score)
آنچه از گیم نمیدانید!
دو مفهوم بازیهای ویدئویی و بازیهای رایانهای از گذشته نه چندان دور همپوشانی گستردهای با یکدیگر داشتهاند. امروزه و در عصر بمباران بازیهای ویدئویی و رایانهای آنلاین، شاید کمتر کسی را پیدا کنید که به سابقه و روند تکمیل این صنعت درآمدزا بیاندیشد؛ مثلا اینکه استارت شکلگیری کنسول بازی از کجا و توسط چه کسی آغاز شد؟ متولدین دهه شصت در کشورمان جزو خوش اقبالانی هستند که پله پله پیشرفت صنعت بازیهای ویدئویی را لمس کردهاند. آنها با آتاری، میکرو، سگا و پلیاستیشن1 شروع کردهاند و احتمالا با فرزندانشان هم تجربه پلیاستیشن5 و آخرین ورژن ایکس باکس را پشت سر خواهند گذاشت.
مستند سریالی «امتیاز بالا-High Score» محصول شبکه نتفلیکس در شش قسمت و با روایتی بسیار جذاب نگاهی به تاریخچه شکل گیری و نقاط عطف تاریخساز حوزه بازیهای ویدئویی داشته است. این سریال در مدت زمانی بین 37 تا 47 دقیقه در هر اپیزود و توسط William Acks, Sam LaCroix, France Costrel, Melissa Wood کارگردانی شده است.
مستند «امتیاز بالا-High Score» روایت خود را با توموهیرو نیشیکادو و بازی مهاجمان فضایی در دهه هشتاد میلادی آغاز میکند. اولین بازی ویدئویی که با پلتفرم آرکید به دوستداران ارائه شد. آرکیدها همان دستگاههای بزرگی بودند که در شهربازیها با دریافت سکه به پلیرها اجازه بازی میدادند. استقبال از این بازی در ژاپن به حدی بالا رفته بود که دولت ژاپن با کمبود سکههای صد ینی مواجه شده بود. ربکا آنهاینمن دیگر شگفتانه «امتیاز بالا-High Score» در اپیزود نخست است. این زن میانسال در دوران نونهالی خود اولین عنوان قهرمانی بازیهای ویدئویی را از آن خود کرده بود. او به شرح جز به جز این رویداد میپردازد.
آتاری! نینتندو و البته سگا!
فیلم در روایتی جالب به مساله افزایش تبحر پلیرها و ایجاد چالشی جدید برای مدیران شرکت آتاری اشاره میکند. افزایش مهارت پلیرها باعث شده بود تا آنها با پرداخت پول کمتر، زمان بیشتری دستگاه آرکید را در اختیار بگیرند که این مساله باعث کاهش درآمد آتاری شده بود. آنها راه حل را قرار دادن امکان ثبت رکورد برای پلیرها یافتند. معضل دیگر آتاریها عدم استقبال دختران از این صنعت بود که با طراحی بازی پکمن این مشکل نیز رفع شد. در اپیزود نخست اشاره میشود در دورانی که هشتاد درصد سیلیکونولی باغ آلو بود شرکت آتاری در آنجا تاسیس و به غول بازیهای ویدئویی تبدیل میشود.
اپیزود دوم «امتیاز بالا-High Score» مربوط به سقوط بازار آتاری در سال 1983 و ظهور نینتندو در همان دوران است. در این دوران کنسولهای خانگی فمیکا که در ایران به نام میکرو شناخته میشدند با ظرفیت گرافیکی 8بیت گوی سبقت را از آتاری میرباید. فیلم اشارات جالبی به طراحی اولیه رنگ کنسول در ژاپن و علت تغییر رنگ نسخه امریکایی آن دارد. در این اپیزود نیز بیننده با قهرمان بینالمللی اولین مسابقات سراسری نینتندو همراه میشود. نکته جالب در روایت تاریخچه کنسول اولیه نینتندو، وجود یک واحد راهنمایی تلفنی جهت کمک به گذراندن مراحل بازی برای مشتریان است. اپیزود سوم به ادامه موفقیت نیتندو و ایجاد امکان نقشآفرینی در طراحی کاراکتر توسط پلیر میپردازد. اتفاقی که همزمان با رشد گرافیکی کنسول، نینتندو را به قدرت بلامنازع صنعت بازی های ویدئویی تبدیل میکند.
اپیزود چهارم «امتیاز بالا-High Score» به دوران قدرت نمایی کنسول سگا میپردازد. سال 1988 کنسول 16بیتی سگا رفته رفته قلب پلیرها را به تسخیر خود در میآورد. این اپیزود نحوه طراحی کاراکتر و بازی سونیک را برای رقابت با نماد نینتندو یعنی بازی ماریو شرح میدهد. اینکه چگونه از بین سه گزینه خرگوش، پاندا و جوجه تیغی، سونیک بیرون میآید توسط هیروکازو یاسوها و نائوتو اوشیما روایت میشود. مستند «امتیاز بالا-High Score» میان آتاری، نینتندو و سگا فرقی قائل نمیشود و از روایت نخستین رقابت بینالمللی کنسول سگا و قهرمانی کریس تانگ چشم بادامی نیز فاکتور نمیگیرید.
قطعا بازی مورتال کامبت، پرطرفدارترین و شناختهشدهترین بازی کنسول سگاست. در اپیزود پنجم به چگونگی طراحی و شکلگیری بازیهای مبارزهای و اضافه شدن فاکتور خشونت به حوزه بازیهای ویدئویی پرداخته میشود. ظهور این سبک از بازی در جامعه امریکای آن روز به یک چالش اجتماعی سیاسی تبدیل میشود. «امتیاز بالا-High Score» از پیدایش و پیشرفت رایانه و سهم و تاثیر آن در گیم نیز غافل نشده و در اپیزود پایانی فصل نخست خود به مفهوم سه بعدی سازی و پرسپکتیو در بازی و البته مفهوم اول شخص و ژانر در بازی پرداخته است. این مستند با بررسی روند شکلگیری بازیهای آنلاین به فصل نخست خود پایان میدهد. مستند خوش ریتم و جذاب «امتیاز بالا-High Score» ارزش انتظار برای تولید فصل دوم را نیز داراست. باید منتظر ماند و دید نتفلیکسیها به این مهم دست خواهند زد یا «امتیاز بالا-High Score» در یک فصل به کار خود پایان خواهد داد.