مقابله با ایجاد اختلال در سامانه‌های ناوبری توسط روسیه

به گزارش کارگروه فناوری اطلاعات سایبربان؛ روسیه در سال 2019 قراردادی را با نام «برنامه توسعه ناوبری رادیویی برای مشارکت مشترک‌المنافع کشورهای مستقل در سال‌های 2019 تا 2024»  را امضا کرد و جزئیات آن به تازگی در اینترنت منتشر شده است. این برنامه 5 ساله روی مقابله با تهدیدات تحریف سیگنال‌ها ناوبری برای ارتش و شهروندان روسیه متمرکز است. 11 کشور برای حضور در این طرح اعلام آمادگی کرده‌اند.

تحلیلگران معتقدند روسیه از وقوع اختلال در سیگنال‌های سامانه‌های ماهواره‌ای ناوبری جهانی (GNSS) مانند موقعیت‌یاب جغرافیایی (GPS) و «گلوناس روسیه» (GLONSAA) نگران است. طرح یاد شده بیان می‌کند که روسیه و متحدانش با ادغام سامانه‌های فضایی و زمینی خود در یک معماری «موقعیت‌یابی، ناوبری و زمان‌بندی» (PNT) یکپارچه سطح امنیتی کاربران را افزایش می‌دهند. همچنین تأیید شده است که از این بستر احتمالاً در زمینه‌های نظامی که توجه کمتری نسبت به آن وجود دارد، بهره گرفته خواهد شد.

گزارش‌هایی وجود دارند که نشان می‌دهد روسیه به طور مرتب سیگنال‌های موقعیت‌یاب جغرافیایی شمال اسکاندیناوی را با اختلال مواجه می‌کند. دولت روسیه به گونه‌ای عمل می‌کند که گیرنده‌های واقع شده در مسکو و محل‌های دیگر فریب‌خورده و فکر می‌کنند ده‌ها کیلومتر دورتر از محل واقعی خود قرار دارند. به‌علاوه روسیه از همین روش برای ایجاد اختلال در رزمایش ناتو استفاده کرد. همچنین ادعا می‌کند بیش از 250 هزار مختل‌کننده سیگنال موقعیت‌یاب جغرافیایی را به منظور دفاع در برابر موشک‌های کروز آمریکا روی برج‌های سلولی تنظیم کرده است.

بنابراین تعجبی ندارد که روسیه معتقد باشد تداخل عمدی یا غیرعمدی روی سیگنال‌های سامانه‌های ناوبری بزرگ‌ترین تهدید برای کاربران به حساب می‌آید. در پروژه یاد شده 13 سامانه الکترونیکی عملیاتی مانند رادارها و کانال‌های تلویزیونی معرفی شده‌اند که به صورت ناخواسته روی عملکرد سامانه‌های یاد شده تأثیر منفی می‌گذارند.

در میان توصیه‌های ارائه شده برای مقابله با تهدیدات مذکور، ایجاد سامانه‌هایی برای نظارت روی سیگنال‌های ماهواره‌های ناوبری جهانی و استفاده از هر دو سیستم موقعیت‌یاب جغرافیایی و گلوناس وجود دارد. هرچند به نظر می‌رسد مؤثرترین روش استفاده هم‌زمان از ایستگاه‌های فضایی و زمینی مانند لوران/ سیگال (Loran/Seagull) باشد.

مدارکی وجود دارد که نشان می‌دهند از لوران/سیگال در بعضی از تجهیزات استفاده شده است. همچنین در سند مورد بحث آمده است که حداقل یک نمونه از این دستگاه در حال نوسازی است.

با توجه به اینکه لوران و سامانه‌های ماهواره‌ای ناوبری جهانی مکمل‌های مناسبی برای یکدیگر هستند، می‌توان از آن‌ها برای پشتیبانی از یکدیگر استفاده کرد. برای مثال سیگنال‌های اصلاح دیفرانسیل (Differential corrections) ارسال شده توسط فرستنده‌های لوران می‌تواند دقت گلوناس، موقعیت‌یاب جغرافیایی و دیگر سامانه‌های فضایی را بهبود بدهد.

یکی از مزایای طرح بالا پوشش یک ناحیه بزرگ-600 تا 2200 کیلومتر- توسط هر فرستنده با هزینه‌های بسیار کمتر است.