سینمای هند؛ روایت مدرنیته!
سینمای هندوستان دومین بازار بزرگ صنعت سینمای جهان به شمار میرود. بالیوود هم در حوزه شمار مخاطب و هم در حوزه گردش مالی قدرت بلامنازع سینمایی جهان به شمار میرود. شاید برایتان جالب باشد بدانید که یک ایرانیالاصل با نام اردشیر ایرانی نخستین کارگردانی بود که اقدام به تولید فیلم ناطق در هندوستان کرد. نخستین فیلم رنگی سینمای هندوستان نیز توسط همین شخص ساخته شده است. خان بهادر اردشیر ایرانی همان کسی است که سال 1312 نخستین فیلم ناطق ایرانی با نام دختر لر را کارگردانی کرده. شهرت وی در ساخت فیلمهایی به زبانهای هندی، فارسی، انگلیسی، آلمانی، اندونزیایی، اردو و تامیل بود. اردشیر ایرانی کارآفرین موفقی بود که صاحب چندین سینما، بنگاه گرامافون و بنگاه خودروهای سواری شد.
تا حدود بیست سال قبل، هنگام شنیدن عنوان فیلم هندی، ژانر عاشقانه موزیکال با پایانهای قابل حدس برای مخاطب تداعی میشد. اما سیاستگذاران این صنعت پولساز در هند حدود دو دهه است که از رویه به اصطلاح فیلمهندی سازیِ صرف فاصله گرفته و مختصات گوناگون دراماتیک را در آثار خود ورود دادهاند. این واقعیت را باید پذیرفت که سینمای هند از اسطوره و افسانه به سمت انسان حرکت کرده است و نقطه تمرکز جریانی از سینمای مدرن هندوستان، دیگر افسانه و عملیات محیرالعقول نیست؛ بلکه انسان و بزنگاههای زندگی روزمره است. عشق به عنوان یک فرآیند عمومی اجتنابناپذیرِ کنار دست ما که باید با آن درگیر شویم بدل شده و دیگر برای فداکاریهای بزرگ، قرار نیست عاشق و معشوق در یک رینگ پر از رنگ و موسیقی و اسلوموشن، برای هم بمیرند!
این تغییر سیاست بصورت زنجیروار اعمال شده و علاوه بر آثار سینمایی در حوزه سریالسازی نیز اثرات خود را نمایان کرده است. مینی سریال 6 قسمتی «OK CUMPUTER» خروجی همین تغییر استراتژی است. این سریال با کارگردانی نیل پیجدار و پوجا شیتی محصول 2021 هندوستان است. ویجای وارما، Radhika Apte، کانی کاسروتی و Ratnabali Bhattacharjee در این مجموعه به هنرمندی پرداختهاند.
کمدی سایبری
مینی سریال کمدی «OK CUMPUTER» با روایت یک تصادف مشکوک رانندگی در سال 2031 میلادی آغاز میشود؛ دورهای که خودروهای هوشمند و روباتها به بخش جدایی ناپذیری از روزمرگیهای مردم تبدیل شدهاند. نکته حایز اهمیت در این تصادف رانندگی منجر به مرگ، هک شدن یک خودروی هوشمند توسط یک نفوذی ناشناس است. خودروهای هوشمند شهر گوا به گونهای طراحی شدهاند که احتمال برخورد با عابرین صفر باشد؛ در واقع این حادثه، نقض بخشی از قوانین سهگانه روباتیک است که به آنها اجازه نمیدهد به انسانها آسیب بزنند. جهت بررسیهای بیشتر، این پرونده به واحد سلول سایبری گوا و افسر ساجان سپرده میشود؛ او نسبت به گسترش بیش از حد تکنولوژی بدبین است؛ ساجان معتقد است گسترش هوشمصنوعی باعث دستکاری بازارهای مالی، تقلب در روند و نتایج انتخابات و آسیب به حریم خصوصی شهروندان شده است. عقایدی دقیقا در نقطه مقابل همکارش خانم لاکسمی! لاکسمی که از حامیان پیشرفت و گسترش هوشمصنوعی است در راستای تکمیل تحقیقات به ساجان ملحق میشود.
روند تحقیقات و سرنخهای اولیه، انگشت اتهام را به سمت آجیب نشانه میرود. آجیب یک سوپر روبات فوق هوشمند است که به دلیل طراحی منحصر به فردش تا مدتها به عنوان نماد هندوستان شناخته میشده است. حتی سیاست و اقتصاد هند نیز توسط آجیب مدیریت میشده و این روبات در نشستهای بینالمللی کنار سران کشورهای قدرتمند دنیا حضور یافته است. اما یک جهش ناشناخته یا به عبارت بهتر شکلگیری یک خودآگاهی در آجیب او را دچار یک بحران شناختی و تغییر خلق وخو میکند. بدین ترتیب، آجیب از سیاست فاصله گرفته و تبدیل به یک کمدین میشود. بازجویی از آجیب سر نخهای بیشتری را در اختیار ساجان قرار میدهد و باعث میشود تا ... .
سریال «OK CUMPUTER» با میانگین زمانی حدودی چهل دقیقه برای هر اپیزود هر آنچه تاکنون در انتقاد یا حمایت از هوشمصنوعی شنیدهاید را در یک داستان معمایی بامزه و آمیخته با رگههای اجتماعی که از سینمای هند میشناسیم به تصویر کشیده است. سریال پر از ریزهکاریهای دلچسب محتوایی است که به خوبی با فضای کمدی موجود در اتمسفر آن هماهنگی پیدا کرده است. حتی پوستر طراحی شده برای این سریال نیز بخشی از پازل داستانی آن است. تعداد زیادی از تئوریهایی که درطول سالیان گذشته در حمایت یا انتقاد از پیشرفت تکنولوژی مطرح شدهاند در سریال «OK CUMPUTER» نماینده دارند و دستمایه شوخی نویسنده فیلمنامه واقع شدهاند؛ لیست بلندی از مخالفان واکسیناسیون تا سینهچاکان هوش مصنوعی و علوم روباتیک!
چهار قسمت نخست سریال «OK CUMPUTER» هم اکنون از طریق پلتفرمهای نمایش فیلم داخلی در دسترس علاقهمندان قرار دارد.
