مستند به روایت گیبنی؛ تحلیلی از تأثیر سیاست بر سایبر

به گزارش کارگروه حملات سایبری سایبربان؛ مستند Zero Day، ساخته الکس گیبنی، مستندساز آمریکایی است. فرنگ گیبنی، پدر وی در قالب روزنامه نگار با سازمان سیا نیز همکاری داشته بود. همین امر، نکات معناداری را برای گیبنی در ساخت این مستند رقم می زند. گیبنی دارای آثار جنجالی بسیاری است. وی در مورد استاکس نت بر این باور است که این بدافزار، کمتز از آنچه در ناکازاکی، در زمان جنگ جهانی دوم، اتفاق افتاد نیست.
به طور کلی در این مستند، که درباره حمله سایبری استاکس نت است، دو نکته حائز اهمیت است:
1.نشان دادن راهبرد خصمانه آمریکا در حوزه سایبری
2.رمز گشایی از اهداف آمریکا را در آینده؛ در حقیقت این مستند، نوعی افشاگری به حساب  نمی آید و جزو سیاست های آمریکا محسوب می شود

در این مستند، بسیاری از کارشناسان غربی در مورد ساخت استاکس نت از سوی آمریکا و اسراییل، به صورت کاملا مرموز، اظهار بی اطلاعی کرده و به طور مستقیم، اقرار به تولید آن نمی کنند. به همین دلیل، در مستند فوق، گیبنی اعتراف می کند اگر جمله ای با بار حقوقی برای پیگیری قضیه هستنید، به چیزی دست نمی یابید. اما وی صراحتا، به تولید این بدافزار توسط آمریکا و اسراییل، اعتراف میکند ولی در عین حال می گوید، آمریکا و اسراییل، به طور رسمی، این موضوع را علنی نمی کنند.
گیبنی سپس وارد فاز فنی بدافزار می شود. ایران هراسی، هسته اصلی این مستند است که کارگردان آن پایبند است. در حقیقت، گیبنی القا می کند ایران به دبنال ساخت بمب هسته ای بوده و در نتیجه باید این روند متوقف شود.  وی اینگونه القا می کند که اسراییل در این قضیه اصرار به حمله داشته و آمریکا به مصلحت اندیشی.
بررسی سابقه الکس گیبنی، علاقه او به مدل سازی در مستند، را نشان می دهد. در این مستند، شاهد حضور شبیه سازی شده یکی از کارمندان آژانس امنیت ملی آمریکا هستیم. گویی وی به دنبال این است که بیان کند، اطلاعات این مستند، تا حدی طبقه بندی شده است.  این کارمند شبیه سازی شده، صریحا اعتراف می کند، تولید استاکس نت، اقدام مشترک آمریکا و اسراییل بود. این موضوع، دو نکته را به ذهن متبادر می کند: اول، نمایس سازمان دهی واحد های عملیاتی آمریکا و دیگر تسلط آژانس یادشده و فرماندهی سایبری آمریکا در مسائل سایبری است. در حقیقت، ایالات متحده، قدرت سایبری خود را به رخ دنیا می کشد.
نقظه عطف مستند Zero Day، این بود که استاکس نت، طبق برنامه، باید آهسته پیش می رفت، ولی دسته ای افراطی یعنی اسراییلی ها، موجب لو رفتن این عملیات شدند. کارگردان در این جا، جای شاکی و متهم را عوض می کند.
در بخش بعدی مستند، در مورد نیتروزئوس صحبت شد که این در واقع پروژه ای عملیاتی برای از کار انداختن زیرساختهای دفاعی و حیاتی ایران بود. این پروژه، به نوعی نشان دهنده تهدید علیه کشورمان و قرینه ای پشتازی دشمنان ما در جنگ سایبری است. در اینجا، گیبنی به نحوی، به دنبال ایجاد این انگاره در ذهن مخاطب است که آمریکا، مصلحت اندیش، بوده و اگر استاکس نت را طراحی کرده برای جلوگری از افراطی گری است.
در پایان، با کنار هم قرار دادن خطوط کلی مستند، موعد حل معادلات چند مجهولی آن می رسد. حرف اصلی قسمت پایانی، لزوم تشکیل دستور العمل جهانی در حوزه سایبری و ایجاد سازمانی بین المللی در این زمینه است. در واقع آمریکا تنها کشوری معرفی میشود که از سایبر، در جهات مصلحت استفاده کرده است. در نتیجه این تشکیلات حقوقی در صورت تأسیس، قطعا بی تأثیر از تمهدیدات جانب دارانه آمریکا نخواهد بود و سیاست های آمریکا بر قواعد این سازمان، تحمیل خواهد شد.
به نظر می رسد مستند Zero Day، قطره ای کوچک از پازل بزرگ در سال های آینده است و در این جا سؤالی مطرح می شود که تمایل آمریکا به استعمار فضای سایبری تا چه وقت ادامه خواهد داشت؟