افتتاح نمایندگی برخی شرکت‌های اینترنتی خارجی در روسیه

به گزارش کارگروه بین‌الملل سایبربان؛ قانون «فعالیت اشخاص خارجی در شبکه اطلاعات و مخابرات «اینترنت» در قلمرو فدراسیون روسیه» که در 1 ژوئیه 2021 تصویب شد شرکت‌های اینترنتی خارجی با روزانه بیش از 500 هزار کاربر را ملزم کرد دفاتر نمایندگی مجاز خود را در فدراسیون روسیه افتتاح کنند. 

با تصویب این قانون، منابع اینترنتی خارجی موظف شدند دفاتر نمایندگی خود را در روسیه افتتاح کنند تا حافظ منافع آن‌ها در روسیه بوده و در صورت نیاز پاسخگوی فعالیت‌های آن‌ها خصوصا در دادگاه باشند. 

بر طبق این قانون، مالکان منابع اطلاعاتی‌ای که مخاطبان روزانه آن‌ها بیش از 500 هزار کاربر روس است، برای فعالیت در فدراسیون روسیه می‌بایست شعبه و نمایندگی افتتاح کنند یا اشخاص حقوقی روس تعیین کنند تا منافع شرکت‌های مادر را تأمین کرده و کانال اصلی تعامل رگولاتورهای روس با آن‌ها در روسیه باشند. 

همه مالکان خارجی سایت‌ها، سیستم‌های اطلاعاتی و برنامه‌هایی که به روسی یا به زبان‌های مردم فدراسیون روسیه اطلاعات، تبلیغات منتشر می‌کنند، اطلاعات مربوط به کاربران فدراسیون روسیه را پردازش کرده یا از شهروندان و اشخاص حقوقی روسیه وجه دریافت می‌کنند، باید شعبه، بخش یا شخصیت حقوقی خود را در روسیه افتتاح نمایند. 

این قانون با بهره‌گیری از مجموعه‌ای از اقدامات شرکت‌های فناوری اطلاعات خارجی را وادار به رعایت قوانین روسیه می‌کند که ازجمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

ممنوعیت انتشار تبلیغات در منبع اطلاعاتی، تراکنش‌های پرداخت به حساب آن، ممنوعیت نتایج جستجو، ممنوعیت جمع‌آوری و انتقال فرامرزی داده‌های شخصی کاربران روس‌، اطلاع‌رسانی به کاربران منابع اینترنتی در مورد نقض قوانین فدراسیون روسیه و محدودیت جزئی یا کامل دسترسی به منبع اطلاعاتی.

فهرست این شرکت‌ها در وب‌سایت رسمی سازمان روسکوم نادزور منتشرشده و شامل 13 شرکت خارجی با 22 منبع اطلاعاتی است. در این لیست شرکت‌های گوگل، اپل، فیس بوک، توییتر، تیک‌تاک، تلگرام، زوم، وایبر، دیسکورد، پینترست، اسپاتیفای، توییچ و لایک می قرارگرفته‌اند. 

پس از به اجرا درآمدن قانون مورداشاره در 1 ژانویه 2022، چنانچه مالکان منابع اینترنتی خارجی با روزانه بیش از پانصد هزار کاربر روس الزامات قانون را رعایت نکنند، سازمان روسکوم نادزور این اختیار را دارد انتقال وجه و پذیرش پرداخت‌های اشخاص حقیقی و حقوقی به‌حساب آن‌ها را محدود سازد. 

اما با همه این محدودیت ها و الزامات برخی از منابع اقدام به افتتاح نمایندگی کرده و قانون را رعایت نموده‌اند. نخستین منبع شبکه اجتماعی سنگاپوری لایکی (Likee) هست که امکان ساخت و ارسال ویدیوهای کوتاه را می‌دهد. در 14 ژانویه 2022، سرویس مطبوعاتی این منبع گزارش داد که در حال تکمیل مراحل مربوط به افتتاح دفتر نمایندگی در روسیه هستند.

آنتون گاریِلکین، عضو کمیته فناوری اطلاعات پارلمان روسیه اظهار داشت که مذاکرات جدی با شرکت‌های لیست انجام می‌شود و بدون‌شک بسیاری از آن‌ها به قانون احترام خواهند گذاشت.  

دومین سرویسی که اجرای قانون جدید را آغاز کرده، شرکت اپل دیستریبیوشن اینترنشنال (Apple Distribution International) است که در 17 ژانویه 2022 یک حساب شخصی در وب‌سایت روسکوم نادزور ثبت کرده است.

پیام‌رسان وایبر نیز در همان تاریخ یک حساب شخصی در وب‌سایت روسکوم نادزور ثبت کرده و تیک‌تاک یک فرم بازخورد الکترونیک با کاربران روسیه ایجاد کرده است.

الکساندر خینشتین، رئیس کمیته فناوری اطلاعات دومای دولتی، در جلسه 28 می 2021 اعلام کرده بود که پیش از اجرایی شدن این قانون شرکت‌های علی اکسپرس (AliExpress) و آی هرب (iHerb) نیز دفاتر نمایندگی خود را در روسیه افتتاح کرده‌اند، اگرچه این منابع در لیست روسکوم نادزور ثبت نشده‌اند.